Açık, reklamsız, satışsız

Ayağının altındaki çakıldan tacındaki elmasa.

Doğadaki taşları — nasıl oluştuklarını, nerede bulunduklarını, neden değerli olduklarını — herkesin anlayacağı dilde ve kaynaklarıyla anlatıyoruz.

Kaydır, yolculuk başlasın
6.239bilinen mineral türüUluslararası Mineraloji Birliği’nin (IMA) Eylül 2026’ya kadar tanıdığı mineral sayısı. Kayaçlar ve çeşitler bu sayıya dahil değil.
3kayaç ailesiMagmatik, tortul ve başkalaşım: her kayaç bu üç gruptan birine girer.
439taş bu sitedeHer birinin kendi sayfası var; sayı büyümeye devam ediyor.
0reklam ya da satışBu sitede hiçbir şey satılmaz, reklam gösterilmez.

Değer merdiveni

Sokaktan elmasa: Bir taşı ne değerli yapar?

Dokuz basamakta, ton ile satılan çakıldan müzelik elmasa tırman. Her basamakta değeri belirleyen şey değişir.

  1. Basamak 1

    Her yerde, değersiz

    Dere yatağındaki çakıl, tarladaki taş. Milyarlarca ton var ve almak için emek bile gerekmiyor. Değeri, onu bulduğun yerden taşımanın maliyetinden azdır.

  2. Basamak 2

    Tonla ölçülen hammadde

    Kireçtaşı, mıcır, kum-çakıl. Tek tek değersizdirler ama milyonlarca ton olarak çimentonun, betonun ve yolların temelidirler. Değeri çoğunlukla ocağın şehre uzaklığı belirler.

  3. Basamak 3

    Yapı ve endüstri taşı

    Granit, andezit, kuvars kumu. Bir işe uygun olmak — dayanıklılık, renk, saflık — sıradan taşı aranan taşa dönüştürür.

  4. Basamak 4

    Kaliteli blok taş ve cevher

    Mermer blokları, bor ve krom cevheri. Büyük ve çatlaksız blok çıkarabilmek ya da içinden metal veya kimyasal elde edilebilmesi değeri belirler.

  5. Basamak 5

    Süs taşı

    Ametist, akik, obsidiyen. Artık taşa tonla değil tane ve gramla bakılır: rengi, deseni ve parlatıldığında nasıl göründüğü önemlidir.

  6. Basamak 6

    Seçkin süs ve koleksiyon taşı

    Turkuaz, lapis lazuli, Oltu taşı. Daha nadir bulunurlar; rengin kalitesi, ustalık ve kaynağın ünü değeri yükseltir.

  7. Basamak 7

    Değerli taş

    Zümrüt, safir, zultanit. Sertlik, berraklık ve ışıkla oyun bir araya gelir; değer artık karatla (0,2 gram) ölçülür.

  8. Basamak 8

    Üstün değerli taş

    Yakut ve elmas. Renk, berraklık, kesim ve ağırlığın yanında işlem görüp görmediği ve nereden çıktığı değeri katlarca değiştirir.

  9. Basamak 9

    Müzelik nadirlik

    Renkli elmaslar, tarihî mücevherler. Dünyada eşi benzeri az olan taşların değeri artık hikâyelerinden ve eşsizliklerinden gelir; çoğu müzelerde, herkesin görebileceği yerdedir.

Temeller

Mineral mi, kayaç mı?

Mineral

Belirli bir kimyasal formülü ve düzenli bir kristal yapısı olan doğal katı. Kuvars, kalsit, elmas birer mineraldir.

Kayaç

Minerallerin doğal karışımı. Granit; kuvars, feldispat ve mikadan oluşan bir kayaçtır.

Mineraloid ve organik

Kristal yapısı olmayan (obsidiyen, opal) ya da canlılardan gelen (kehribar, inci, Oltu taşı) taşlar.

Sınıflandırmayı incele

Kayaç döngüsü

Taşlar da yaşar: Milyonlarca yıllık döngü

Hiçbir taş sonsuza dek aynı kalmaz. Magma soğur, kayaçlar aşınır, tortular sıkışır, ısı ve basınç onları dönüştürür, sonunda yeniden erirler.

soğumaaşınma ve birikmeısı ve basınçerimeMagmaMagmatikTortulMetamorfik

Mohs sertlik ölçeği

Kim kimi çizer?

Bir mineral, kendisinden daha yumuşak olanları çizer. Mohs ölçeği 10 referans minerali sıraya dizer; tırnağın, bir bakır paranın ya da çakının da bu sırada yeri var.

  1. 1Talk
  2. 2Jips
  3. 3Kalsit
  4. 4Fluorit
  5. 5Apatit
  6. 6Ortoklaz
  7. 7Kuvars
  8. 8Topaz
  9. 9Korindon
  10. 10Elmas

Ölçek eşit aralıklı değildir: elmas, hemen altındaki korindondan birkaç kat daha serttir.

Dünya haritası

Hangi taş nerede?

Her taşın dünyadaki ve Türkiye’deki önemli bulunuş yerleri haritada. Koleksiyon yerlerini korumak için konumları bölge düzeyinde gösteriyoruz.

Haritayı keşfet

Anadolu’nun taşları

Türkiye’nin hikâyesini anlatan taşlar

Neolitik çağın obsidiyen ticaretinden dünyada başka yerde neredeyse hiç çıkmayan renk değiştiren diaspora kadar.

Satış yok. Reklam yok. Kaynak var.

  • Hiçbir sayfada satış bağlantısı, sponsorlu içerik ya da reklam yok.

  • Her bilgi kaynağa dayanır; sayfalar uzman incelemesinden geçer.

  • İçerik CC BY-SA 4.0 lisansıyla açıktır; özgürce kullanılabilir.

Çerez politikası