Lösit

Lösit, potasyum, alüminyum, silisyum ve oksijenden oluşan bir mineraldir (KAlSi₂O₆). Feldispatoit denen, feldispata benzeyen ama silisyumca daha fakir mineraller grubundandır. Beyaz ya da gri, küp biçimine benzer yirmi dört yüzlü kristaller yapar ve çoğunlukla potasyumca zengin, silisyumca fakir lavlarda görülür. Adı Yunanca “beyaz” sözcüğünden gelir. Eskiden “beyaz granat” da denirdi.

Diş hekimliği: Diş protezlerinde kullanılan bazı cam seramiklerin içinde yapay olarak oluşturulmuş lösit kristalleri bulunur. Bu “lösitle güçlendirilmiş cam seramik” malzemede kristaller hacmin yüzde 35–45'ini kaplar ve boyları 1–5 mikrondur; ağırlıklı olarak ön diş kronları, inley ve onleylerde kullanılır (Ritzberger ve ark., 2010). Jeoloji: Lösit, kayacın potasyumca çok zengin, silisyumca fakir bir magmadan geldiğinin işaretidir; jeologlar lösitli lavlarla (lösititler) bu tür magmaları tanır. Kimya tarihi: Lösit, potasyumun minerallerde varlığının anlaşılmasında rol oynadı.

Mohs sertlik ölçeğinde 5,5–6 değerindedir. Camı çizebilir; çelik bıçakla çizmek zordur. Özgül ağırlığı 2,45–2,5 g/cm³’tür.

Bilinen başlıca bulunuş yerleri: Vezüv ve Monte Somma, Campania, İtalya; Alban Tepeleri (Ariccia, Frascati, Villa Senni), Lazio, İtalya; Roccamonfina, Campania, İtalya; Vulcano, Eolie (Lipari) Adaları, İtalya; Laacher See çevresi, Eifel, Almanya.

Türkiye’deki bilinen bulunuş yerleri: Haydarlı bölgesi, Dinar, Afyonkarahisar.

Kayaç içinde beyaz ya da gri, yuvarlak ve yirmi dört yüzlü (trapezohedron) kristaller olarak görülür; bu kristaller küpe benzer, ama gerçekte küp değildir (yalancı kübik, tetragonal). Kristalleri 9 cm'ye kadar çıkabilir. Sertliği 5,5–6'dır; çelik bıçak onu zor çizer. Dilinimi çok zayıftır ve midye kabuğu gibi eğri yüzeylerle kırılır. Kristaller çoğunlukla çok ince ikiz çizgileriyle kaplıdır; bunlar mikroskopla ya da büyüteçle seçilebilir. Lösit en çok analsim, nefelin ve granatla karıştırılır; kristal biçimi bunların bazılarına çok benzer. Kesin tanı için mikroskop ya da kimyasal analiz gerekir.

“Sokaktan Elmasa” değer merdiveninde dokuz basamaktan 3. basamaktadır: Yapı ve endüstri taşı. Lösit esas olarak kayaç yapıcı bir mineraldir ve tek başına bir fiyatı olmaz. Koleksiyonda iri, keskin ve iyi biçimli kristaller, tüm kristalin kayaç içinde net göründüğü örnekler ve İtalya'daki Alban Tepeleri ya da Vezüv gibi tanınmış yerlerden gelenler aranır. Kayaç içindeki lösit çoğu zaman bozunmuş ve donuktur; temiz, parlak kristaller enderdir.

Kristal terapi siteleri lösitin uykusuzluğa, baş ağrısına ve bağışıklık eksikliğine iyi geldiğini, hastalık ya da yaralanmadan sonra iyileşmeyi hızlandırdığını ileri sürer. Aynı siteler lösitin özgüveni ve ilişkileri güçlendirdiğini, stresin yargıyı bulandırmasını önlediğini ve “tepe çakrası” için uygun bir taş olduğunu söyler. Bu iddiaları destekleyen bir çalışma yoktur. Lösit, potasyumca zengin lavlarda bulunan sıradan bir mineraldir; bir kayaç mineralinin bedene ya da ilişkilere etkisi bilinmemektedir. Süren uykusuzluk, baş ağrısı ya da bağışıklık sorunlarında hekime başvurulmalıdır. Bu bölüm inanışları aktarır; sağlık bilgisi değildir. Bu iddiaları destekleyen bilimsel bir kanıt yoktur ve hiçbir taş tedavinin yerine geçmez.