VaryeteŞunun bir çeşidi: Kuvars
Pembe kuvars
SiO₂Rose quartz
Kuvarsın bulanık pembe çeşidi: rengini gözle görülemeyecek kadar ince liflerden alır.
Diğer adları: Gül kuvarsı
- Süs taşı
- Değerli taş
Kısaca
Pembe kuvars, kuvarsın soluk pembeden gül pembesine kadar değişen, yarı saydam çeşididir. Genellikle düzgün kristaller hâlinde değil, pegmatit adı verilen iri kristalli kayaçların içinde büyük kütleler hâlinde bulunur. Bulanık ve yumuşak görünümü nedeniyle çoğunlukla boncuk, kabaşon ve oymacılıkta kullanılır.
Pembe renk nereden gelir?
Masif pembe kuvarsın rengi, kristalin içine dağılmış çok ince, pembe renkli liflerden gelir. Bu lifler dumortierit mineraline çok benzer, ancak tam olarak aynı olmayabilir; kuvars soğurken kristal yapısına uygun yönlerde dizilmişlerdir. Pembe kuvarsın bulanık görünümü de bu kapanımlardan kaynaklanır.
Ondan ayrı olarak, pegmatit boşluklarında ender bulunan şeffaf pembe kuvars kristalleri de vardır. Bunların rengi, alüminyum ve fosfor içeren renk merkezlerinin doğal radyasyonla oluşmasından gelir. Bu kristallerin bir bölümü ışık altında zamanla solabilir.
Nerede bulunur?
Masif pembe kuvars, çoğunlukla granit pegmatitlerinin kuvarstan oluşan çekirdeklerinde oluşur. En kaliteli malzeme Brezilya’nın Minas Gerais eyaletinde, Galiléia çevresinden çıkar. Madagaskar, Hindistan ve Sri Lanka da pembe kuvars kaynakları arasındadır.
Ne işe yarar?
Yarı saydam yapısı nedeniyle pembe kuvars genellikle yüzeyli kesilmez; boncuk, kabaşon, küre ve küçük heykelcikler yapılır. Bazı taşlarda görülen yıldız etkisi oymacılar için ayrıca değerlidir. Pembe kuvarsın duygular ya da sağlık üzerinde özel güçleri olduğu yönündeki yaygın inanışların bilimsel bir dayanağı yoktur.
Nasıl tanınır?
- 1
Kuvars kadar serttir (7): camı çizer, çelik bıçak onu çizemez.
- 2
Neredeyse her zaman süt gibi bulanık ve yarı saydamdır; berrak ve düzgün biçimli pembe kuvars kristalleri çok nadirdir.
- 3
Uygun yönde kesilmiş kabaşon ve kürelerde altı kollu bir yıldız ışığı (asterizm) görülebilir.
- 4
Rengin çatlaklarda ve gözeneklerde koyulaşması, taşın boyanmış olabileceğini gösterir.
Sahteler ve taklitler
Satış yapan sitelerin genellikle yazmadığı bilgiler:
- Boyanmış kuvars veya kuvarsit: Renk çoğu zaman çatlaklarda ve tane sınırlarında birikir, taşın geri kalanı daha soluk kalır.
- Pembe cam: Kuvarstan yumuşaktır, içinde yuvarlak hava kabarcıkları görülebilir ve elde daha çabuk ısınır.
- Sentetik pembe kuvars: Alüminyum ve fosfor katkılı kuvars laboratuvarda büyütülüp ışınlanarak üretilir. Masif pembe kuvarstan farklı olarak berrak kristaller hâlindedir.
Bunu biliyor muydun?
Rengin uzun süre rutil iğneciklerinden kaynaklandığı sanıldı. 2001'de yayımlanan bir çalışma, dünyanın 29 farklı yerinden alınan örneklerde rengi dumortierite benzeyen, nanometre ölçeğinde pembe liflerin verdiğini gösterdi.
Pembe kuvars, ABD'nin Güney Dakota eyaletinin resmî mineralidir.
Nerede bulunur?
Harita yükleniyor…
- Galiléia, Minas Gerais, Brezilya · Önemli yatakEn kaliteli pembe kuvarsın ve ender görülen şeffaf pembe kuvars kristallerinin kaynağı
- Madagaskar · Bilinen bulunuş yeri
- Custer çevresi, Black Hills, Güney Dakota, ABD · Bilinen bulunuş yeriPegmatitlerdeki masif pembe kuvarsıyla bilinir
Konumlar korunma amacıyla yaklaşık gösterilir. Kırmızı noktalar Türkiye’deki yerlerdir. Büyük haritada aç →
Ailesi
Kaynaklar
- Rose Quartz Description (Gem Encyclopedia) · GIA
- Fibrous nanoinclusions in massive rose quartz: The origin of rose coloration (Goreva, Ma & Rossman), American Mineralogist 86 · Mineralogical Society of America, 2001
Dış bağlantılar
Taslak: uzman incelemesi bekliyorHata bildir ↗
Aynı basamaktaki taşlar
Akik
Kalsedonun bantlı çeşidi: volkanik kayaç boşluklarında katman katman büyür, her kesildiğinde başka bir desen gösterir.
Ametist
Kuvarsın mor çeşidi: rengini kristaldeki eser miktarda demir ile doğal radyasyonun ortak etkisinden alan bir süs taşı.
Aytaşı
Yüzeyinde ay ışığı gibi süzülen mavimsi bir parıltı taşıyan feldispat; bu ışık, taşın içindeki ince katmanlardan saçılır.