Mineral

Apofillit

KCa₄Si₈O₂₀(F,OH)·8H₂OApophyllite

Bazalt boşluklarında zeolitlerle birlikte büyüyen, camsı ve sedefli parıltılı berrak kristaller; adı “yapraklara ayrılıyor” demektir.

  • Halk arasında: Yarı değerli taş
  • Süs taşı
Fotoğraf: Robert M. Lavinsky · CC BY-SA 3.0 · Wikimedia Commons

Kısaca

Apofillit, potasyum ve kalsiyum içeren, su bulunduran bir silikat mineralidir. Kristalleri çoğu zaman kutu biçimli ya da sivri uçlu prizmalar hâlinde, renksiz, beyaz, yeşil ya da pembemsi renkte ve camsı parıltılıdır; yatay yüzlerinde sedef gibi bir ışıltı görülür. Zeolit mineralleriyle aynı boşluklarda bulunduğu için zeolit sanılır, ama zeolit değildir. Yumuşak olduğundan takıdan çok koleksiyon taşıdır.

Görseller

Nasıl oluşur?

Apofillit, ikincil bir mineraldir: volkanik kayaçlar, özellikle bazalt, soğurken içlerinde gaz kabarcıkları boşluklar bırakır. Sonradan bu boşluklardan sıcak, mineralce zengin sular geçer ve boşluk duvarlarında kristaller çöker. Apofillit, stilbit, hülandit gibi zeolit mineralleri ve kalsitle birlikte bu boşlukları kaplar. Daha az yaygın olarak granit boşluklarında, bazı metamorfik kayaçlarda ve bazı maden yataklarında geç evre sıcak su (hidrotermal) minerali olarak da görülür.

Ne işe yarar?

  • Koleksiyon: Büyük, iyi gelişmiş kristalleri ve çeşitli renkleri nedeniyle mineral koleksiyoncuları arasında çok sevilir; kristal kümeleri sergilenir.
  • Süs eşyası: Kristal kümeleri dekorasyon için kullanılır.
  • Takı: Yumuşak olduğu (4,5–5) ve tek yönde kolayca yarıldığı için takıda pek kullanılmaz; kesilmiş taşlar çoğunlukla koleksiyoncular içindir.

Nerede bulunur?

En ünlü örnekler Hindistan’ın batısındaki Dekan Trap’larından, Pune (Poona), Nashik (Nasik) ve Mumbai (Bombay) çevresindeki bazalt boşluklarından gelir; burada kristaller çoğu zaman zeolitlerle birlikte büyür ve yeşil renkli olanları özellikle aranır. İzlanda’da Teigarhorn çevresi büyük kristalli ince örnekleriyle, Brezilya’da Bento Gonçalves yakını çok iri kristalleriyle bilinir. Almanya’da Harz Dağları’ndaki Sankt Andreasberg, İtalya’da Alpe di Siusi, Finlandiya’da Korsnäs ve ABD’de New Jersey (Paterson ve çevresi) de bilinen yataklardandır.

Değerini ne belirler?

Apofillit kristallerinin değerini en çok berraklık ve parlaklık, kristallerin boyutu ve biçimi belirler: Hasarsız, sivri uçlu ve saydam kristaller en çok aranır. Renk de önemlidir; Hindistan'dan gelen yeşil apofillit özellikle aranır. Kristallerin altındaki zeolit ya da kalsit ile güzel bir zıtlık oluşturması, kümenin düzgünlüğü ve uçların kırılmamış olması değeri artırır. Yumuşak olduğu ve kolay yarıldığı için kesilmiş taş olarak az kullanılır; değeri çoğunlukla koleksiyon örneği olmasından gelir.

Bu bilgi eğitim amaçlıdır; alım-satım veya yatırım tavsiyesi değildir. Değer, kaliteye ve işlem görüp görmediğine göre çok büyük farklar gösterir.

Nasıl tanınır?

  1. 1

    Kristaller çoğu zaman kutuyu andıran (yalancı kübik) ya da ucu sivri piramitle biten prizmalar şeklindedir; prizma yüzlerinde derin çizgiler görülür.

  2. 2

    Camsı parlar; tabana paralel yüzlerde ise sedef gibi bir ışıltı verir. Renksiz, beyaz, açık yeşil, açık sarı ya da pembemsi olabilir ve saydam ya da yarı saydamdır.

  3. 3

    Yumuşaktır (Mohs 4,5–5): çelik bıçak onu çizer, cam ise çizilmez. Tek yönde kolayca düz yapraklara yarılır.

  4. 4

    Çoğu zaman bazalt gibi koyu volkanik kayacın boşluğunda, stilbit gibi zeolitlerin ve kalsitin üzerinde oturan kümeler hâlinde bulunur.

  5. 5

    Isıtılınca suyunu kaybeder ve yapraklara ayrılır; adı da buradan gelir.

Sahteler ve taklitler

Satış yapan sitelerin genellikle yazmadığı bilgiler:

  • Kuvars kristalleri apofilite benzeyebilir; ama kuvars çok daha serttir (7), camı çizer ve kristal uçlarında sedef parıltılı yatay yüzler görülmez.

Yanlış bilinenler

  • YanlışApofillit bir zeolit mineralidir.

    DoğrusuApofillit, zeolitlerle aynı boşluklarda büyüdüğü için sık sık onlarla karıştırılır; ama zeolit değil, tabakalı silikat (fillosilikat) grubundan bir mineraldir.

  • YanlışApofillit tek bir mineraldir; hepsi aynı taştır.

    DoğrusuApofillit aslında bir mineral grubudur. En yaygın üyesi floroapofillit-(K)'dır; ayrıca hidroksiapofillit-(K), floroapofillit-(Na) gibi başka türler vardır. Bunları birbirinden ayırmak için kimyasal analiz gerekir.

Neye iyi geldiğine inanılır?

Bu bölüm inanışları aktarır; sağlık bilgisi değildir. Bu iddiaları destekleyen bilimsel bir kanıt yoktur ve hiçbir taş tedavinin yerine geçmez.

Bu taşa yüklenen anlamlar, kimin inandığıyla birlikte:

  • Günümüz kristal terapi satıcıları ve siteleri apofillitin “gerçeğin taşı” olduğunu, taç ve üçüncü göz çakralarını açtığını, sezgiyi güçlendirdiğini ve meditasyonu derinleştirdiğini ileri sürer.
  • Aynı kaynaklar taşın kaygıyı ve stresi yatıştırdığını, “olumsuz enerjiyi” uzaklaştırdığını ve çevresindeki diğer kristallerin etkisini güçlendirdiğini söyler.

Bilim ne diyor?

Apofillit, su içeren bir kalsiyum-potasyum silikattır; berrak ve parlak görünüşü ışığın kristal yüzeylerindeki yansımasından gelir. Taşın sezgiyi güçlendirdiğine, bir çakrayı açtığına, kaygıyı yatıştırdığına ya da çevresindeki başka kristallerin etkisini artırdığına dair bilimsel bir kanıt yoktur. Süren kaygı ya da stres için bir hekime başvurulmalıdır.

Bunu biliyor muydun?

Adı Yunanca apophyllízo (“yapraklara ayrılıyor”) sözcüğünden gelir; mineral ısıtılınca su kaybedip yapraklara ayrılır.

Yapısı, tabakalı silikatlar (fillosilikatlar) için sıra dışıdır: birbirine kenetlenmiş dörtlü ve sekizli silika halkalarından oluşur.

Kristalleri 20 santimetreye kadar büyüyebilir; Brezilya'nın Rio Grande do Sul eyaletinde Bento Gonçalves yakınlarında çok iri kristaller bulunmuştur.

Nerede bulunur?

Harita yükleniyor…

  • Pune (Poona) çevresi, Maharashtra, Hindistan · Önemli yatakDekan Trap'larının bazalt boşluklarında zeolitlerle birlikte; olağanüstü kristal grupları ve yeşil apofillitle ünlü
  • Nashik (Nasik) çevresi, Maharashtra, Hindistan · Önemli yatakDekan Trap'larındaki taş ocaklarından çıkan, stilbit ve diğer zeolitlerle bir arada büyümüş kristal kümeleri
  • Djúpivogur çevresi (Teigarhorn), Berufjörður, İzlanda · Bilinen bulunuş yeriBüyük kristalli ince örnekleriyle bilinir
  • Sankt Andreasberg, Harz Dağları, Almanya · Tarihî kaynakEski maden bölgesi; apofillitin bilinen Avrupa yataklarından biri
  • Bento Gonçalves çevresi, Rio Grande do Sul, Brezilya · Bilinen bulunuş yeriÇok iri apofillit kristalleriyle anılır
  • Alpe di Siusi (Seiser Alm), Güney Tirol, İtalya · Bilinen bulunuş yeriApofillitin bilinen İtalyan yataklarından biri
  • Paterson, New Jersey, ABD · Bilinen bulunuş yeriNew Jersey, apofillitin bilinen ABD yataklarından biridir
  • Korsnäs, Ostrobothnia, Finlandiya · Bilinen bulunuş yeriApofillitin bilinen Fin yataklarından biri

Konumlar korunma amacıyla yaklaşık gösterilir. Kırmızı noktalar Türkiye’deki yerlerdir. Büyük haritada aç →

Sık sorulan sorular

Apofillit nedir?

Apofillit, potasyum ve kalsiyum içeren, su bulunduran bir silikat mineralidir. Kristalleri çoğu zaman kutu biçimli ya da sivri uçlu prizmalar hâlinde, renksiz, beyaz, yeşil ya da pembemsi renkte ve camsı parıltılıdır; yatay yüzlerinde sedef gibi bir ışıltı görülür. Zeolit mineralleriyle aynı boşluklarda bulunduğu için zeolit sanılır, ama zeolit değildir. Yumuşak olduğundan takıdan çok koleksiyon taşıdır.

Apofillit ne işe yarar?

Koleksiyon: Büyük, iyi gelişmiş kristalleri ve çeşitli renkleri nedeniyle mineral koleksiyoncuları arasında çok sevilir; kristal kümeleri sergilenir. Süs eşyası: Kristal kümeleri dekorasyon için kullanılır. Takı: Yumuşak olduğu (4,5–5) ve tek yönde kolayca yarıldığı için takıda pek kullanılmaz; kesilmiş taşlar çoğunlukla koleksiyoncular içindir.

Apofillit ne kadar serttir?

Mohs sertlik ölçeğinde 4,5–5 değerindedir. Tırnakla çizilemez ama çelik bir bıçak onu çizer. Özgül ağırlığı 2,33–2,37 g/cm³’tür.

Apofillit nerede bulunur?

Bilinen başlıca bulunuş yerleri: Pune (Poona) çevresi, Maharashtra, Hindistan; Nashik (Nasik) çevresi, Maharashtra, Hindistan; Sankt Andreasberg, Harz Dağları, Almanya; Djúpivogur çevresi (Teigarhorn), Berufjörður, İzlanda; Bento Gonçalves çevresi, Rio Grande do Sul, Brezilya.

Apofillit gerçek mi, nasıl anlaşılır?

Kristaller çoğu zaman kutuyu andıran (yalancı kübik) ya da ucu sivri piramitle biten prizmalar şeklindedir; prizma yüzlerinde derin çizgiler görülür. Camsı parlar; tabana paralel yüzlerde ise sedef gibi bir ışıltı verir. Renksiz, beyaz, açık yeşil, açık sarı ya da pembemsi olabilir ve saydam ya da yarı saydamdır. Yumuşaktır (Mohs 4,5–5): çelik bıçak onu çizer, cam ise çizilmez. Tek yönde kolayca düz yapraklara yarılır. Kuvars kristalleri apofilite benzeyebilir; ama kuvars çok daha serttir (7), camı çizer ve kristal uçlarında sedef parıltılı yatay yüzler görülmez.

Apofillit değerli mi?

“Sokaktan Elmasa” değer merdiveninde dokuz basamaktan 5. basamaktadır: Süs taşı. Apofillit kristallerinin değerini en çok berraklık ve parlaklık, kristallerin boyutu ve biçimi belirler: Hasarsız, sivri uçlu ve saydam kristaller en çok aranır. Renk de önemlidir; Hindistan'dan gelen yeşil apofillit özellikle aranır. Kristallerin altındaki zeolit ya da kalsit ile güzel bir zıtlık oluşturması, kümenin düzgünlüğü ve uçların kırılmamış olması değeri artırır. Yumuşak olduğu ve kolay yarıldığı için kesilmiş taş olarak az kullanılır; değeri çoğunlukla koleksiyon örneği olmasından gelir.

Apofillit neye iyi gelir?

Günümüz kristal terapi satıcıları ve siteleri apofillitin “gerçeğin taşı” olduğunu, taç ve üçüncü göz çakralarını açtığını, sezgiyi güçlendirdiğini ve meditasyonu derinleştirdiğini ileri sürer. Aynı kaynaklar taşın kaygıyı ve stresi yatıştırdığını, “olumsuz enerjiyi” uzaklaştırdığını ve çevresindeki diğer kristallerin etkisini güçlendirdiğini söyler. Apofillit, su içeren bir kalsiyum-potasyum silikattır; berrak ve parlak görünüşü ışığın kristal yüzeylerindeki yansımasından gelir. Taşın sezgiyi güçlendirdiğine, bir çakrayı açtığına, kaygıyı yatıştırdığına ya da çevresindeki başka kristallerin etkisini artırdığına dair bilimsel bir kanıt yoktur. Süren kaygı ya da stres için bir hekime başvurulmalıdır. Bu bölüm inanışları aktarır; sağlık bilgisi değildir. Bu iddiaları destekleyen bilimsel bir kanıt yoktur ve hiçbir taş tedavinin yerine geçmez.

Kaynaklar

  1. Handbook of Mineralogy: Fluorapophyllite · Mineralogical Society of America
  2. Apophyllite · Wikipedia
  3. Fluorapophyllite-(K) · Wikipedia
  4. Sankt Andreasberg · Wikipedia
  5. Pune · Wikipedia
  6. Nashik · Wikipedia
  7. Djúpivogur · Wikipedia
  8. Bento Gonçalves, Rio Grande do Sul · Wikipedia
  9. Seiser Alm · Wikipedia
  10. Paterson, New Jersey · Wikipedia
  11. Korsnäs · Wikipedia

Dış bağlantılar

Taslak: uzman incelemesi bekliyorHata bildir ↗

Aynı basamaktaki taşlar