Tissint meteoriti

Tissint meteoriti, 18 Temmuz 2011 gecesi Fas'ın Tata ilinde düşen bir Mars meteoritidir. Düşüşü insanlar tarafından görülen beşinci Mars meteoriti ve 1962'den bu yana ilkidir. Toplam ağırlığı 12–15 kilogram kadar olan onlarca parçası bulundu. Bir şergotittir: Mars'ın derin mantosundan gelen magmadan oluşmuş, iri olivin kristalleri içeren bir bazalttır. Düşüşten kısa süre sonra toplandığı için Dünya kirliliğinden büyük ölçüde korunmuş bir örnek sayılır.

Hayır, kanıtlanmış bir iz yoktur. Bir ekip, sıcak su ile oluşmuş mineral kapanımlarıyla ilişkili karbon ve azot içeren bileşikler buldu ve düşük karbon-13 oranının biyolojik kökenli olabileceğini öne sürdü. Ama aynı araştırmacılar bunun meteoritlerin Mars toprağına karışması ya da volkanik süreçler gibi canlılık gerektirmeyen yollarla da açıklanabileceğini belirtti.

Mars'ın yüzeyi ve atmosferi: Cam damarlarındaki hapsolmuş gazlar ve iz elementler, Mars yüzeyinin ve atmosferinin bileşimini doğrudan gösterir; bunlar uzay araçlarının gözlemleriyle uyumludur. Mars'ta su: Tissint'te suyla ayrışma izleri ve çatlaklara su ya da akışkanla taşınmış elementler bulundu; bu, bir Mars meteoritinde ilk kez görülmüştür. Taze örnek: Düşüşten kısa süre sonra toplandığı için Dünya kirliliğinden büyük ölçüde korunmuştur.

Mohs sertlik ölçeğinde 5,5–7 değerindedir. Camı çizebilir; çelik bıçakla çizmek zordur. Özgül ağırlığı 3,06–3,14 g/cm³’tür.

Bilinen başlıca bulunuş yerleri: Oued Drâa vadisi, Tata'nın doğu-güneydoğusu, Fas.

Parçaların dışı parlak siyah bir erime kabuğuyla kaplıdır; kabuk çıkıntılarda ve olivin kristallerinin üzerinde daha kalındır. Kırık yüzlerde soluk yeşilimsi gri bir iç, milimetre boyunda soluk sarı olivin kristalleri ve ince siyah cam damarları görülür. Mars kökeni, içindeki hapsolmuş gazların bileşimi gibi özelliklerden laboratuvarda anlaşılır.

“Sokaktan Elmasa” değer merdiveninde dokuz basamaktan 7. basamaktadır: Değerli taş. Tissint'in değeri, gözlenmiş bir Mars meteoriti düşüşü olmasından ve taze toplanmasından gelir. Parçaları Viyana ve Londra'daki doğa tarihi müzeleri gibi kurumlarda sergilenir. Genel olarak Mars meteoritleri çok nadir olduğu için en çok aranan meteoritlerdendir; bir parçanın değerini kütlesi, erime kabuğunun bütünlüğü ve belgelenmiş kaynağı belirler.