Ateş opali

Ateş opali, gövdesi sarıdan turuncuya ve kırmızıya uzanan sıcak renkli, saydam ya da yarı saydam opaldır. Adındaki “ateş”, taşın rengini anlatır; çoğu ateş opali, değerli opaldaki gibi gökkuşağı benekleri göstermez, ama zaman zaman parlak yeşil ışıltılar verir. En ünlü kaynağı Meksika'dır; Türkiye'de de Kütahya'nın Simav yöresinde ve İzmir'in Gümüldür çevresinde bulunur.

Takı: Saydam ya da yarı saydam olduğu için kabaşon (dışbükey, cilalı taş) olarak kesildiği gibi çok yüzlü (fasetli) olarak da kesilebilir; yüzük, kolye ve küpe gibi takılarda kullanılır. Oyma ve süs: Meksika'da taşı içinde oluştuğu kayaçla birlikte kesip cilalayarak “cantera opali” yapılır. Koleksiyon: Parlak renkli ve çatlaksız parçalar mineral ve taş koleksiyoncularınca aranır. Ateş opali su içerdiği için ani sıcaklık ve nem değişimlerinde çatlayabilir; bu yüzden dikkatli saklanmalı ve sert yüzeylere çarpmaktan korunmalıdır.

Mohs sertlik ölçeğinde 5,5–6,5 değerindedir. Camı çizebilir; çelik bıçakla çizmek zordur. Özgül ağırlığı 1,9–2,3 g/cm³’tür.

Bilinen başlıca bulunuş yerleri: Ezequiel Montes–Tequisquiapan–Colón çevresi, Querétaro, Meksika; Magdalena çevresi, Jalisco, Meksika; Virgin Valley, Humboldt İlçesi, Nevada, ABD; Wollo, Amhara Bölgesi, Etiyopya; Campos Borges, Rio Grande do Sul, Brezilya.

Türkiye’deki bilinen bulunuş yerleri: Simav–Şaphane çevresi, Kütahya; Gümüldür çevresi, Menderes, İzmir.

Gövde rengi sarıdan turuncuya ve kırmızıya, bazen kahverengiye uzanır; taş saydam ya da yarı saydamdır. Çoğunda değerli opaldaki gibi renk oyunu yoktur; görünen renk taşın kendi gövde rengidir. Bazı taşlarda ara sıra parlak yeşil ışıltılar belirir. Opal olduğu için kuvarstan yumuşaktır (5,5–6,5) ve ele hafif gelir; sert bir yüzeyle sürtünmeye karşı korunmalıdır. Cam ve plastik (reçine) taklitler: Sıcak renkli opali taklit eden yapay malzemelerdir; cam taklitlerde yuvarlak hava kabarcıkları görülebilir.

“Sokaktan Elmasa” değer merdiveninde dokuz basamaktan 6. basamaktadır: Seçkin süs ve koleksiyon taşı. Ateş opalinin değerini en çok rengi belirler: Doygun, canlı turuncu ya da kırmızı ve içi temiz, saydam bir taş en çok aranır; soluk ve bulanık taşların değeri düşüktür. Bazı taşlarda görülen parlak yeşil ışıltılar (renk oyunu) taşı daha özel kılar. Çatlaksız ve iri parçalar, iyi kesim ve cila ile menşe de önemlidir; opal su içerdiği için çatlamaya yatkın olması da değeri etkiler. Cam ve plastik taklitlerin ya da sentetik opalin doğal taş diye satılmaması gerekir.

Günümüz kristal terapi kaynakları ateş opalinin yaşama coşkusunu ve yaratıcılığı canlandırdığını, cesaret ve özgüven verdiğini ileri sürer. Aynı kaynaklar taşın kök ve sakral çakrayı harekete geçirdiğini söyler. Türkiye'de bazı haber siteleri, ateş opalinin de aralarında sayıldığı opal çeşitlerinin göz sağlığına ve eklem ağrılarına iyi geldiğine, böbrek rahatsızlığı olanlara yararlı olduğuna inanıldığını yazar. Ateş opalinin sıcak rengi taşın yapısındaki demir gibi eser maddelerle ilgilidir; Gümüldür opalleri üzerine bir çalışmaya göre renk, artan demir miktarıyla ilişkilidir. Taşın yaratıcılığı, cesareti ya da enerjiyi artırdığına, bir çakrayı harekete geçirdiğine ya da göz, eklem ve böbrek rahatsızlıklarına iyi geldiğine dair bilimsel bir kanıt yoktur; böyle bir şikâyet varsa bir hekime başvurulmalıdır. Bu bölüm inanışları aktarır; sağlık bilgisi değildir. Bu iddiaları destekleyen bilimsel bir kanıt yoktur ve hiçbir taş tedavinin yerine geçmez.