Dumortiyerit

Dumortiyerit, alüminyum, bor ve silisyum içeren bir mineraldir. Genellikle ince, iğnemsi kristallerin oluşturduğu lifli kütleler hâlinde bulunur ve canlı mavi rengiyle tanınır; yeşilimsi mavi, mor ve kahverengi örnekleri de vardır. Kütle hâlindeki mavi malzeme kabaşon ve boncuk yapımında kullanılır. Kristal kuvars içinde mavi dumortiyerit iğneleri bulunan taşa “dumortiyerit kuvars” denir.

Takı ve süs: Kütle hâlindeki mavi malzeme kabaşon, boncuk ve küçük oymalar hâlinde işlenir. “Dumortiyerit kuvars” kristal kuvarsın içindeki mavi iğneleriyle fasetli taş olarak da kesilir. Sanayi: Yüksek kaliteli porselen yapımında kullanılır. ABD'nin Nevada eyaletinde Oreana yakınındaki Champion madeninden bir zamanlar ticari olarak çıkarılmıştır. Koleksiyon: İğnemsi mavi kristal demetleri ve ince kristalli parçalar mineral koleksiyonculuğunda aranır.

Mohs sertlik ölçeğinde 7–8,5 değerindedir. Camı ve çeliği çizer; çelik bıçak onu çizemez. Özgül ağırlığı 3,21–3,41 g/cm³’tür.

Bilinen başlıca bulunuş yerleri: Chaponost, Rhône, Fransa; Champion madeni (Oreana yakını), Nevada, ABD; Quartzsite, La Paz İlçesi, Arizona, ABD; Dehesa, San Diego İlçesi, Kaliforniya, ABD; Gföhl birimi, Aşağı Avusturya.

Rengi canlı mavi, yeşilimsi mavi, menekşe, mor ya da kahverengidir. Genellikle ince, iğnemsi ya da lifli kristallerden oluşan kütleler hâlinde bulunur. Sertliği 7–8,5'tir; kuvarsa yakın ya da ondan serttir. Benzediği sodalitten (5,5–6) ve lapis lazuliden (yaklaşık 5–5,5) çok daha serttir. Güçlü çokrenklilik (pleokroizma) gösterir: Kristallere farklı yönlerden bakınca koyu mavi ile renksiz ya da çok soluk mavi arasında renk değişir. Dumortiyerit, sodalit ya da lapis lazuli ile karıştırılabilir ve sahte lapis yerine kullanılmıştır; sertliği ve kırılma indisi bunlardan farklıdır.

“Sokaktan Elmasa” değer merdiveninde dokuz basamaktan 5. basamaktadır: Süs taşı. Dumortiyeritin değerini en çok mavi rengin canlılığı ve eşitliği, parlatılmış yüzeydeki desen ve taşın çatlaksız, düzgün parçalar hâlinde bulunması belirler. Kayaçla ya da kuvarsla karışık, soluk ya da lekeli malzeme daha az aranır. Saydam ve fasetlenebilecek kristaller çok nadirdir; çoğu malzeme kütle hâlinde opak ya da yarı saydamdır. Kristal kuvars içindeki mavi iğneler (dumortiyerit kuvars) ise koleksiyoncular için ilgi çekicidir.

Günümüzde kristal terapi uygulayıcıları dumortiyeritin sabır, denge ve odaklanmayı artırdığını, başkalarını anlamayı ve hedeflere doğru ilerlemeyi kolaylaştırdığını, boğaz çakrasıyla ilişkili olduğunu ve ruhu bedenle bağladığını ileri sürer. Aynı çevreler dumortiyeritin migreni, boğaz ağrısını, diş ağrısını, burkulmaları ve adet sancısını dindirdiğini, tiroit bezine, ateşe ve timus sorunlarına iyi geldiğini iddia eder. Dumortiyeritin sabrı ve odaklanmayı artırdığına ya da ağrıyı, ateşi ve tiroit ya da timus sorunlarını giderdiğine dair bilimsel kanıt yoktur; süren ağrı, ateş ya da hormon sorunları için taş yerine hekime başvurulmalıdır. Bu bölüm inanışları aktarır; sağlık bilgisi değildir. Bu iddiaları destekleyen bilimsel bir kanıt yoktur ve hiçbir taş tedavinin yerine geçmez.