Dendritik akik

Dendritik akik, renksiz, sütlü beyaz ya da açık gri yarı saydam kalsedonun içinde siyah veya kahverengi, dallanan desenler taşıyan bir süs taşıdır. Bu desenlere dendrit denir; ad Yunanca “ağaç” anlamına gelen dendron sözcüğünden gelir. Dallar mangan ve demir oksit minerallerinden oluşur. Çoğu örnekte akiğe adını veren bantlar yoktur; bu yüzden bilimsel açıdan bir kalsedon çeşididir, ama ticarette akik adıyla bilinir.

Takı: Desenli parçalar kabaşon olarak kesilip kolye ucu, yüzük, küpe, broş ve kol düğmesi yapılır. Taşın değeri optik özelliklerinden değil, desenindendir. Zanaat: Hindistan'ın Banda kentinde ustalar yaklaşık 400 yıldır Ken Nehri kıyılarından toplanan dendritik akiği kesip parlatır; bu taşa yerel olarak “shajar” denir ve takılarda ve hediyelik eşyalarda kullanılır. Tarih: Eskişehir'deki Kanlıtaş Höyüğü'nde yapılan incelemeler, Kalkolitik çağda yaşayanların boncuk ve süs eşyası yapımında yakındaki Dereyalak agatlarını kullanmış olabileceğini göstermiştir.

Mohs sertlik ölçeğinde 6,5–7 değerindedir. Camı ve çeliği çizer; çelik bıçak onu çizemez. Özgül ağırlığı 2,59–2,61 g/cm³’tür.

Bilinen başlıca bulunuş yerleri: Ken Nehri kıyıları, Banda, Uttar Pradeş, Hindistan; Yellowstone Nehri vadisi (Sidney–Billings arası), Montana, ABD; Brezilya; Madagaskar; Meksika.

Türkiye’deki bilinen bulunuş yerleri: Dereyalak köyü çevresi, Eskişehir.

Yarı saydam, açık renkli bir zeminde siyah ya da kahverengi, ağaç dalı veya eğrelti yaprağı gibi incelerek dallanan desenler görülür. Desenler genellikle taşın içinde düz bir yüzey boyunca, iki boyutlu bir çizim gibi yayılır; taş bu yüzeye paralel kesildiğinde manzara resmi gibi görünür. Çoğu örnekte akiğe özgü eş merkezli bantlar yoktur; varsa dendritler bantların arasında ya da yüzeyinde yer alır. Boyanmış malzeme de bulunabilir: zemini ya da desenleri boya ile koyulaştırılmış taşlar doğal renkli olanlardan daha az değerlidir ve bu işlem belirtilmelidir.

“Sokaktan Elmasa” değer merdiveninde dokuz basamaktan 5. basamaktadır: Süs taşı. Dendritik akiğin değerini en çok desen belirler: dalların inceliği, keskinliği ve bir ağaca, ormana ya da manzaraya ne kadar benzediği. Zeminin temiz ve eşit renkli olması, desenin taşın ortasına iyi yerleştirilmesi ve cilanın kalitesi de önemlidir. Taş genellikle hiçbir işlem görmez; boyanmış malzeme daha az değerlidir. Kalsedon bol bulunduğu için sıradan parçalar ucuz bir süs taşıdır; çarpıcı bir manzara gösteren taşlar ise koleksiyoncular ve kuyumcular tarafından aranır.

Günümüzde kristal terapi kitapları ve siteleri dendritik akiği “bolluk taşı” diye tanıtır; insanı dengelediğini, sakinlik verdiğini ve doğayla bağ kurmaya yardım ettiğini ileri sürer. Bazı kristal terapi siteleri dendritik akiğin dallanan desenleri nedeniyle sinir sistemine ve ağrılara iyi geldiğini iddia eder. Dendritik akiğin bolluk getirdiğine, sakinleştirdiğine ya da sinir sistemine ve ağrılara iyi geldiğine dair bilimsel bir kanıt yoktur; dalların sinirlere ya da ağaçlara benzemesi, mineral kristallerinin büyüme biçiminden doğan bir görünüş benzerliğidir. Süren ağrılar için hekime başvurulmalıdır. Bu bölüm inanışları aktarır; sağlık bilgisi değildir. Bu iddiaları destekleyen bilimsel bir kanıt yoktur ve hiçbir taş tedavinin yerine geçmez.