Selenit

Selenit, jipsin (alçıtaşının) renksiz ve saydam kristal hâlidir; kimyasal olarak jipsle aynıdır (kalsiyum sülfat ve su). Kristal dükkânlarında “selenit” adı gevşek biçimde jipsin başka türleri için de kullanılır: lifli satin spar, çöl gülü ve jips çiçekleri. Dünyanın bilinen en büyük doğal kristalleri selenittir.

Pencere: İnce, mika gibi levhalar eskiden pencere camı yerine kullanıldı. Süs eşyası: Kristal çubuklar, kümeler ve yontulmuş parçalar süs olarak satılır; yumuşak olduğu için kolay işlenir ve kolay zarar görür. Koleksiyon: Büyük, saydam ve ikizlenmiş kristaller mineral koleksiyoncularınca aranır. Jips: Aynı mineral, ısıtılıp suyunun bir bölümü uçurulunca alçıya dönüşür; alçı, alçıpan ve çimentoda kullanılan jips selenitle aynı maddedir (bkz. Jips).

Mohs sertlik ölçeğinde 1,5–2 değerindedir. Tırnakla çizilebilecek kadar yumuşaktır. Özgül ağırlığı 2,31–2,33 g/cm³’tür.

Bilinen başlıca bulunuş yerleri: Naica, Chihuahua, Meksika; Pulpí, Almería, İspanya; Salt Plains Ulusal Yaban Hayatı Sığınağı, Oklahoma, ABD; Lake Lucero, White Sands, New Mexico, ABD; Lechuguilla Mağarası, Carlsbad Mağaraları Ulusal Parkı, New Mexico, ABD.

Renksiz ve saydamdır; camsı parlar, dilinim yüzeylerinde inci gibi parıltı verir. Tırnakla çizilir (sertlik 2). Tek yönde mükemmel dilinimi vardır: ince, bükülebilen ama geri esnemeyen levhalara ayrılır. Asitle köpürmez; bu yüzden benzer görünümlü kalsitten ayrılır. Kuvarsın aksine kolayca çizilir. Satin spar: İpeksi parlaklıktaki lifli çubuklar çoğu zaman “selenit” adıyla satılır; ama selenit saydam, kristalli jipstir, lifli ve ipeksi olan türe satin spar denir. İkisi de jipstir.

“Sokaktan Elmasa” değer merdiveninde dokuz basamaktan 3. basamaktadır: Yapı ve endüstri taşı. Selenit yaygın bir jips türüdür; kristal çubuklar, kümeler ve yontulmuş parçalar süs eşyası olarak satılır. Koleksiyonda kristalin saydamlığı ve büyüklüğü, ikizlenme biçimi, hasarsız olması ve Naica ya da Pulpí gibi ünlü bir yerden gelmesi değeri artırır. Çok yumuşak olduğundan çizikler ve kırıklar değeri belirgin biçimde düşürür.

Eski çağlarda selenitin ayla birlikte büyüyüp küçüldüğüne inanılırdı; adı da “ay taşı” anlamına gelen Yunanca selenites lithostan türer. Kunz, 16. yüzyılda Mizauld'un, bir “selenit ya da ay taşı”nın üzerindeki beyaz lekenin ayın evreleriyle birlikte büyüyüp küçüldüğünü anlattığını aktarır. Günümüzde kristal terapi uygulayıcıları selenitin bulunduğu ortamı ve yanındaki taşları olumsuz enerjiden arındırdığını, kendi kendini temizlediği için hiç “temizlenmesi” gerekmediğini ileri sürer. Türkiye'deki bazı haber siteleri selenitin enerji tıkanıklıklarını açtığını, evde bolluk ve bereket getirdiğini, zihni sakinleştirip odaklanmayı ve uykuyu kolaylaştırdığını yazar. Aynı yazılar selenitin doğurganlığı ve cinsel isteği artırdığını, kemik ve iskelet sorunlarına, hatta kistlere iyi geldiğini ileri sürer. Selenitin ortamı arındırdığına, enerji tıkanıklığını açtığına, doğurganlığı, kemikleri ya da kistleri etkilediğine dair bilimsel bir kanıt yoktur; kist, kemik ve doğurganlıkla ilgili sorunlar hekim tarafından değerlendirilmelidir. Kunz'un söz ettiği “selenit ya da ay taşı”nın bugün hangi mineral olduğu belli değildir. Selenit suda yavaşça çözünür; bu yüzden suya konup bekletilmemeli, “selenit suyu” içilmemelidir. Bu bölüm inanışları aktarır; sağlık bilgisi değildir. Bu iddiaları destekleyen bilimsel bir kanıt yoktur ve hiçbir taş tedavinin yerine geçmez.