Vulfenit

Vulfenit, kurşun ve molibdenden oluşan bir mineraldir (kurşun molibdat, PbMoO₄). Çoğunlukla ince, kare biçimli, tabak gibi düz kristaller oluşturur; rengi parlak sarıdan turuncuya ve kırmızıya kadar değişir. Kurşun yataklarının havayla temas eden üst kısımlarında oluşur. Molibdenin ikincil bir cevheridir, ama asıl ünü koleksiyoncular arasındadır. Adını, Avusturya'daki Bleiberg kurşun cevherleri üzerine kitap yazan Franz Xaver von Wulfen'den alır.

Vulfenit 2017'de Arizona'nın resmî minerali olarak onaylandı. Eyaletteki Red Cloud madeni, koyu kırmızı ve çok düzgün biçimli vulfenit kristalleriyle bu mineralin dünyadaki en ünlü bulunuş yerlerinden biridir.

Molibden cevheri: Molibdenin ikincil bir cevheridir. Koleksiyon: İnce, parlak turuncu kare kristalleri yüzünden koleksiyoncuların aradığı bir mineraldir. Simge: Arizona eyaletinin resmî mineralidir; Slovenya'da bir posta pulunda yer almıştır.

Mohs sertlik ölçeğinde 2,8–3 değerindedir. Tırnakla çizilemez ama çelik bir bıçak onu çizer. Özgül ağırlığı 6,5–7,5 g/cm³’tür.

Bilinen başlıca bulunuş yerleri: Bad Bleiberg, Karintiya, Avusturya; Mežica (Peca Dağı), Slovenya; Ojuela madeni, Mapimí, Durango, Meksika; Tsumeb, Oshikoto, Namibya; Touissit madeni, Oujda yöresi, Fas.

Kristalleri çoğunlukla ince, kare biçimli levhalardır; bazen kalın tabletler ya da piramitler hâlinde de görülür. Parlak sarı, turuncu ya da kırmızı-turuncu renklidir; parlaklığı reçinemsi ile elmasımsı arasıdır. Çok ağırdır (özgül ağırlık 6,5–7,5): aynı büyüklükteki bir kuvars parçasının yaklaşık iki buçuk katı gelir. Vanadinit de turuncu-kırmızı renkli, ağır bir kurşun mineralidir; ancak vanadinit altıgen prizmalar, vulfenit ise çoğunlukla ince kare levhalar oluşturur.

“Sokaktan Elmasa” değer merdiveninde dokuz basamaktan 3. basamaktadır: Yapı ve endüstri taşı. Vulfenit molibdenin ikincil bir cevheridir, ama değerini asıl koleksiyon belirler. Koleksiyonda canlı renkli, ince ve kenarları kırılmamış kare levhalar, parlak ve düzgün kristaller ile Red Cloud, Los Lamentos, Mežica ya da Tsumeb gibi ünlü yerlerden gelen örnekler aranır. İnce levhaları çok kolay kırıldığı için hasarsız iri örnekler değerlidir.

Vulfenit kurşun içerir: Handbook of Mineralogy'deki bir analize göre ağırlığının yaklaşık %61'i kurşun oksittir. Kurşun, vücutta birikerek özellikle çocuklarda beyin ve sinir sistemine kalıcı zarar verebilen zehirli bir metaldir; Dünya Sağlık Örgütü'ne göre kurşuna maruz kalmanın zararsız kabul edilen bir düzeyi yoktur. Örneklere dokunduktan sonra eller yıkanmalı, örnekler çocukların ulaşamayacağı yerde saklanmalıdır. Vulfenit ağza götürülmemeli, öğütülmemeli ve ısıtılmamalı; suya konup içilmemelidir.