Anortit

Anortit, kalsiyum, alüminyum, silisyum ve oksijenden oluşan bir feldispat mineralidir (CaAl₂Si₂O₈). Plajiyoklaz dizisinin kalsiyumca zengin ucudur; öteki ucunda sodyumlu albit bulunur. Bazalt ve gabro gibi koyu renkli kayaçlarda görülür; ama yeryüzünde sodyum içermeyen saf anortit ender bulunur. Ay'ın açık renkli yaylalarını oluşturan anortozit kayacının ana minerali olduğu için uzay bilimi açısından çok önemlidir.

Anortitin bilinen önemli bir sanayi kullanımı yoktur; asıl değeri bilimsel: Ay'ı anlamak: Ay'ın yüksek yaylalarının baskın kayacı olan anortozit, anortitçe zengin plajiyoklazdan oluşur. Bu kayaçlar Ay kabuğunun erken tarihine ışık tutar; 15415 numaralı “Genesis Rock” yaklaşık 4,1 milyar yaşındadır. Kayaç yapıcı mineral: Gabro ve bazalt gibi kayaçların ana mineralidir; jeologlar kayaçların sınıflandırmasında ve oluşum koşullarını anlamada plajiyoklazın anortit oranından yararlanır. Koleksiyon: Monte Somma ve Miyake Adası'ndan gelen keskin kristaller koleksiyoncuların ilgisini çeker.

Mohs sertlik ölçeğinde 6–6,5 değerindedir. Camı çizebilir; çelik bıçakla çizmek zordur. Özgül ağırlığı 2,72–2,76 g/cm³’tür.

Bilinen başlıca bulunuş yerleri: Monte Somma, Vezüv, Campania, İtalya; Fassa Vadisi (Monzoni Dağı), Trentino-Alto Adige, İtalya; Miyake Adası, Tokyo, Japonya; Karpinsk (eski adıyla Bogoslovsk) çevresi, Urallar, Rusya; Lohja çevresi, Uusimaa, Finlandiya.

Çoğunlukla beyaz, grimsi ya da kırmızımsı renklidir; camsı parlar. Kristalleri kısa prizmalar biçimindedir, çoğunlukla da iri taneli ya da kütlesel görülür. Camı çizer (sertlik 6–6,5) ve dilinim yüzeylerinde, plajiyoklazların hepsi gibi ince paralel çizgiler (çoklu ikizlenme) gösterir. Olivin, piroksen ve korindonla birlikte bulunur; gabro gibi koyu kayaçlarda ve bazı volkanik kayaçların boşluklarında görülür. Anortit en çok labradorit, albit ve ortoklaz gibi öteki feldispatlarla karıştırılır. Aralarındaki farkı gözle görmek çok zordur; kesin tanı için laboratuvar gerekir.

“Sokaktan Elmasa” değer merdiveninde dokuz basamaktan 3. basamaktadır: Yapı ve endüstri taşı. Anortit esas olarak kayaç yapıcı bir mineraldir ve kendi başına bir fiyatı olmaz. Koleksiyonda keskin, berrak, hasarsız kristaller ve Monte Somma ya da Miyake Adası gibi tanınmış yerlerden gelenler aranır; kesilmiş taşlar ise çok enderdir. Bilimde değeri taşıdığı bilgiden gelir: Ay ve göktaşı örneklerindeki anortit, Güneş Sistemi'nin ve Ay kabuğunun geçmişini anlatır.

Kristal terapi siteleri anortitin kemikleri ve iskeleti güçlendirdiğini, kandaki kalsiyum dengesine, ağrıya ve yüksek tansiyona iyi geldiğini ileri sürer. Aynı siteler anortitin zihinsel berraklığı, odaklanmayı ve özgüveni artırdığını, “üçüncü göz çakrasıyla” ilişkili olduğunu söyler. Bu iddiaları destekleyen bir çalışma yoktur. Anortit kalsiyumu kristal yapısında sıkıca bağlı tutan bir silikattır; bir taşa dokunmak ya da onu taşımak vücuda kalsiyum geçirmez. Kemik sağlığı, ağrı ya da yüksek tansiyon sorunu olan biri tedavisini taşa bırakmamalı, hekime başvurmalıdır. Bu bölüm inanışları aktarır; sağlık bilgisi değildir. Bu iddiaları destekleyen bilimsel bir kanıt yoktur ve hiçbir taş tedavinin yerine geçmez.