Kobaltit

Kobaltit, kobalt, arsenik ve kükürtten oluşan (CoAsS), gümüş beyazı renkli ve metal parlaklığında bir mineraldir. Kristalleri çoğunlukla küpe ya da pirit kristallerine benzer. Ağırlığının yaklaşık %45'i arsenik olduğundan zehirlidir. Kobalt için çıkarılan minerallerden biri olsa da bugün kobaltın çoğu bakır ve nikel madenciliğinin yan ürünüdür.

Kobalt metali: USGS'ye göre ABD'de tüketilen kobaltın yaklaşık %51'i süper alaşımlarda (başlıca uçak gaz türbini motorlarında), %25'i kimyasal uygulamalarda, %9'u kesme ve aşınmaya dayanıklı sert karbürlerde kullanılır. Vikipedi'ye göre bugün en büyük talep lityum iyon pillerdendir. Mavi renk: Kobalt bileşikleri cama, seramiğe ve boyalara canlı mavi renk verir. Tarih: Hintli kuyumcular kobaltiti altın ve gümüş takılara mavi mine yapmak için kullanmıştır. Canlılık: Kobalt, B12 vitamininin (kobalamin) merkezinde yer alan bir elementtir; canlılar için eser miktarda vazgeçilmezdir.

Mohs sertlik ölçeğinde 5,5 değerindedir. Tırnakla çizilemez ama çelik bir bıçak onu çizer. Özgül ağırlığı 6,33 g/cm³’tür.

Bilinen başlıca bulunuş yerleri: Tunaberg, Södermanland, İsveç; Skutterud (Blaafarveværket), Modum, Norveç; Botallack madeni, St Just, Cornwall, İngiltere; Cobalt, Ontario, Kanada; Khetri, Rajasthan, Hindistan.

Gümüş beyazıdır, çoğu kez kırmızımsı bir tonu vardır ve metal gibi parlar. Çizgi (toz) rengi grimsi siyahtır. Sertliği 5,5'tir (çelik bıçakla zor çizilir), özgül ağırlığı yaklaşık 6,3'tür: elde ağır gelir. Tek yönde mükemmel yarılır ve kırılgandır. Kristalleri çoğunlukla küp ya da pirit kristallerine benzer (sahte onikiyüzlü) biçimdedir; yüzleri pirittekine benzer biçimde çizgili olabilir. Yoğun ya da taneli kütleler de görülür. Kobaltitin bilinen yaygın bir taklidi yoktur. Benzer gümüşi gri, ağır ve metal parlaklıklı arsenikli minerallerle (arsenopirit ya da skutterudit gibi) karışabilir; gözle ayırmak güç olduğundan kesin tanı için analiz gerekir.

“Sokaktan Elmasa” değer merdiveninde dokuz basamaktan 4. basamaktadır: Kaliteli blok taş ve cevher. Kobaltit bir cevherdir; değerini cevherdeki kobalt oranı, arsenik gibi zararlı bileşenlerin ayrılmasının maliyeti, yatağın büyüklüğü ve kobalt talebi (başta pil ve süper alaşım sanayisi) belirler. USGS'ye göre dünya kobalt kaynaklarının büyük çoğunluğu Kongo ve Zambiya'daki tortul bakır yataklarında, nikelli lateritlerde ve magmatik nikel-bakır sülfür yataklarındadır; USGS'nin saydığı bu yatak türleri arasında kobaltit öne çıkan bir cevher minerali olarak anılmaz. Koleksiyonda iyi biçimli küp ya da onikiyüzlü kristaller, hasarsızlık ve Tunaberg ya da Cobalt (Ontario) gibi ünlü yerler önemlidir. Arsenik içerdiği için güvenli saklanması gerekir.

Kobaltit ağırlıkça yaklaşık %45 arsenik içerir; ağızdan alınırsa ya da tozu solunursa zehirlidir. Yalamayın, ağza götürmeyin; suya koyup “taş suyu” ya da “iksir” yapmayın. Isıtmayın (arsenikli duman çıkar), ezmeyin, öğütmeyin, zımparalamayın. Yüzeyinde pembe çiçek kabuğu (eritrit) oluşmuş örnekler de arsenik içerir. Dokunduktan sonra ellerinizi yıkayın ve örnekleri çocuklardan ve evcil hayvanlardan uzakta, kapalı bir kapta saklayın.