Sardoniks

Sardoniks (sardonyx), iki kalsedon türünün, sard ile oniksin birleşimidir: kahverengimsi kırmızıdan koyu turuncuya kadar sard bantları, çoğunlukla beyaz ya da siyah oniks katmanlarıyla ardalanır. Katmanların zıt renkleri yüzyıllardır kameo ve oyma mühür taşı yapımında aranmıştır. Modern Ağustos doğum taşları listesinde peridot ve spinelle birlikte yer alır.

Kameo ve oyma taşlar: Renk katmanlarının zıtlığı yüzyıllardır sardonyxi kameo ve intaglio (içe oyma mühür) yapımında sevilen bir malzeme yapmıştır; figür bir renk katmanına, zemin ötekine oyulur. Takı: Boncuk, kabaşon ve broş olarak kullanılır. Tarih: Roma askerleri, üzerinde Mars'ın kazılı olduğu sardonyx yüzükler takardı; Rönesans'ta da kameo ve süs sanatında tercih edildi.

Mohs sertlik ölçeğinde 6,5–7 değerindedir. Camı ve çeliği çizer; çelik bıçak onu çizemez. Özgül ağırlığı 2,59–2,61 g/cm³’tür.

Bilinen başlıca bulunuş yerleri: Gujarat, Hindistan; Rio Grande do Sul, Brezilya; Idar-Oberstein, Rheinland-Pfalz, Almanya; Artigas, Uruguay; Madagaskar.

Düz ve birbirine paralel bantlardan oluşur: kahverengimsi kırmızı, turuncu ya da kırmızımsı sard katmanları beyaz ya da siyah katmanlarla ardalanır. Sertliği 6,5–7'dir: camı çizer, çelik bıçak onu çizemez. Sard bantları ince kenarlardan ışık geçirir ve kırmızımsı görünür; mum gibi, cilalanınca camsı parlar. Isıtılmış ya da boyanmış kalsedon: Sardonyxteki kırmızı ve sarı tonları elde etmek için antik çağlardan beri yapay işlemler kullanılmıştır. Satıcının bu işlemi belirtmesi gerekir.

“Sokaktan Elmasa” değer merdiveninde dokuz basamaktan 5. basamaktadır: Süs taşı. Sardonyxin değerini bantların net, birbirine zıt ve düzenli olması, renklerin güzelliği, taşın çatlaksızlığı ve cilası belirler; oyma kameo ve mühür taşlarında ise ustalığın kalitesi belirleyicidir. Sertliği 6,5–7 olduğundan yüzüklerde dikkatli kullanılmalıdır. Isıtılarak ya da boyanarak renklendirilmiş taşlar yaygındır ve doğal renkli olanlardan daha az değerlidir; bu işlem belirtilmelidir.

Yunan ve Roma askerlerinin, üzerine Mars gibi simgeler ya da portreler kazınmış sardonyx tılsımlar taşıdığı ve taşın savaşta güç, cesaret ve koruma verdiğine inandığı anlatılır. Rönesans Avrupa'sında sardonyx takmanın konuşana belagat verdiğine inanılırdı. Geleneksel Fars inanışına göre sardonyx sara hastalığına iyi gelirdi; İngiliz ebelerin doğumu kolaylaştırmak için taşı annenin göğüsleri arasına koyduğu anlatılır. Günümüzde taşın dürüstlüğü, açık iletişimi ve ömür boyu mutluluğu desteklediğine, kalıcı ilişkileri simgelediğine inanılır. Sardonyxin savaşta cesaret ya da koruma verdiğine, konuşmayı güçlendirdiğine, sara hastalığına iyi geldiğine ya da doğumu kolaylaştırdığına dair bilimsel bir kanıt yoktur. Sara hastalığı ve doğum tıbbi gözetim gerektirir; bir taş tedavinin ya da doğum bakımının yerine geçmez. Bu bölüm inanışları aktarır; sağlık bilgisi değildir. Bu iddiaları destekleyen bilimsel bir kanıt yoktur ve hiçbir taş tedavinin yerine geçmez.