Karpuz turmalin

Karpuz turmalin, ortası pembe ya da kırmızı, dışı yeşil olan turmalin kristallerine verilen addır; bazen iki renk arasında renksiz bir halka da bulunur. Bu taşların çoğu lityumlu bir turmalin türü olan elbaittir. Satıcılar renkleri karpuzun kabuğuna ve içine benzediği için bu adı vermiştir. Rengi, kristal büyürken ortamdaki eser elementlerin değişmesinden doğar. Başlıca kaynakları Brezilya'nın Minas Gerais eyaleti ile ABD'nin Maine ve Kaliforniya eyaletleridir.

Takı: Tasarımcılar renk desenini göstermek için kristali fasetlemek yerine ince dilimler hâlinde keserek kolye ve küpelerde kullanır. Temiz taşlar fasetli kesilerek de takılır. Koleksiyon: Uçları sağlam, renk bölgeleri belirgin kristaller ve iyi parlatılmış dilimler koleksiyoncularca aranır. Bilim: Renk bölgeleri, kristalin büyüme sırasında içinde bulunduğu sıvının nasıl değiştiğini gösteren bir kayıt gibidir ve mineraloji çalışmalarında incelenir.

Mohs sertlik ölçeğinde 7–7,5 değerindedir. Camı ve çeliği çizer; çelik bıçak onu çizemez. Özgül ağırlığı 2,9–3,4 g/cm³’tür.

Bilinen başlıca bulunuş yerleri: Cruzeiro madeni, São José da Safira, Minas Gerais, Brezilya; Dunton taş ocağı, Plumbago Dağı, Newry, Oxford County, Maine, ABD; Mount Mica, Paris, Oxford County, Maine, ABD; Coronel Murta (Barra do Salinas bölgesi), Minas Gerais, Brezilya; Himalaya madeni, Gem Hill, Mesa Grande, San Diego County, Kaliforniya, ABD.

Kristale enine kesitten bakıldığında ortada pembe ya da kırmızı bir çekirdek, çevresinde yeşil bir kabuk görülür; aralarında renksiz bir halka olabilir. Sertliği 7–7,5'tir, dilinimi yoktur ve kırılgandır; kırılma indisi yaklaşık 1,614–1,666, özgül ağırlığı 2,90–3,40 arasıdır. Kısa dalga morötesi ışık altında pembe çekirdek tebeşirimsi mavi ya da kremsi beyaz bir ışıma gösterebilir. Asitle temizleme: Bazı taşlarda koyu renkli kapanımlar asitle ağartılır; bu işlem açıklanmalıdır.

“Sokaktan Elmasa” değer merdiveninde dokuz basamaktan 5. basamaktadır: Süs taşı. Karpuz turmalinin değerini en çok renklerin canlılığı ve aralarındaki keskin karşıtlık belirler: canlı pembe çekirdek ile belirgin yeşil kabuğun dengeli ve düzgün halkalar oluşturduğu taşlar en çok aranır. Tek renkli turmalinlere göre görece ulaşılabilir bir taştır; temiz ve canlı renkli taşlar ile 10 karatın üzerindeki iri taşlar ise belirgin biçimde daha değerlidir. Dilimlerde kesim kalitesi ve deseni bozan çatlakların olmaması, kristal örneklerinde ise boyut ve uçların hasarsızlığı önemlidir.

Günümüzde kristal terapi siteleri ve taş satıcıları karpuz turmalinin kalp çakrasını açıp dengelediğini, sevgiyi, neşeyi ve duygusal dengeyi artırdığını, stresi hafiflettiğini ileri sürer. Karpuz turmalinin sevgiyi, neşeyi ya da duygusal dengeyi artırdığına dair bilimsel bir kanıt yoktur. Taştaki iki rengin anlamı yoktur; kristal büyürken değişen eser elementlerin (pembe için manganez, yeşil için demir) bıraktığı fiziksel bir izdir. Bu bölüm inanışları aktarır; sağlık bilgisi değildir. Bu iddiaları destekleyen bilimsel bir kanıt yoktur ve hiçbir taş tedavinin yerine geçmez.