Epsomit

Epsomit, magnezyum, kükürt, oksijen ve su içeren bir mineraldir (magnezyum sülfat heptahidrat, MgSO₄·7H₂O); ağırlığının yarısından fazlası sudur. Çoğunlukla mağara ve maden duvarlarında beyaz, tüy ya da pamuk gibi lifli kabuklar hâlinde görülür; kristalleri nadirdir. Çok yumuşaktır, suda kolayca çözünür ve tadı acıdır. Banyo tuzu olarak bilinen “Epsom tuzu” bu maddenin kendisidir; adını 17. yüzyılda acı suyuyla ünlenen Surrey'deki Epsom kasabasından alır.

Aşağıdaki kullanımlar magnezyum sülfat içindir; bu madde bugün kurumuş göl yatakları gibi doğal kaynaklardan alınır ya da fabrikada üretilir. Banyo tuzu: Geleneksel banyo tuzlarının bir bileşenidir; özellikle yorgun ayaklar için ayak banyosunda kullanılır. Tıp: Hastanelerde kandaki magnezyum düzeyi bozukluklarını ve kabızlığı tedavi etmek, gebelikte eklampsi nöbeti riskini azaltmak için hekim gözetiminde kullanılır.

Mohs sertlik ölçeğinde 2–2,5 değerindedir. Tırnakla çizilebilecek kadar yumuşaktır. Özgül ağırlığı 1,67–1,68 g/cm³’tür.

Bilinen başlıca bulunuş yerleri: Epsom, Surrey, İngiltere; Špania Dolina (Herrengrund), Banská Bystrica, Slovakya; Mammoth Mağarası, Kentucky, ABD; Vezüv, Campania, İtalya; Oroville yöresi (Kruger Dağı), Okanogan İlçesi, Washington, ABD.

Çok yumuşaktır (sertlik 2–2,5) ve çok hafiftir (özgül ağırlık 1,67–1,68): sıradan minerallerin çoğundan belirgin biçimde hafif gelir. Çoğunlukla beyaz, tüy ya da pamuk gibi lifli kabuklar ve püsküller hâlinde görülür; iyi kristalleri nadirdir ve en çok 8 cm'ye ulaşır. Suda kolayca çözünür ve tadı acıdır (yine de tanımadığınız mineralleri tadarak tanımaya çalışmayın). Aynı yerlerde birlikte bulunan öteki suda çözünen sülfat kabukları (ör. alunogen, pikeringit, halotrikit, melanterit) de çoğu zaman beyaz ve tüy gibidir; gözle ayırmak güç olabilir. Kesin tanı için laboratuvar analizi gerekir.

“Sokaktan Elmasa” değer merdiveninde dokuz basamaktan 2. basamaktadır: Tonla ölçülen hammadde. Epsomit bir cevher değildir; Epsom tuzu olarak satılan magnezyum sülfat, kurumuş göl yatakları gibi doğal kaynaklardan alınır ya da fabrikada üretilir ve ucuz bir kimyasaldır. Koleksiyonda iyi kristaller aranır: kristaller nadirdir (8 cm'ye kadar), örneklerin çoğu ise lifli kabuktur. Suda çözündüğü ve havada su kaybedip bozulduğu için temiz ve hasarsız kalmış örnekler daha değerlidir.

17. yüzyıl İngiltere'sinde Epsom kaynağının acı suyunu içmenin sağlığa yaradığına inanılırdı; kaynağın çevresine hastalar için bir barınak yapılmış, kasaba zamanla kaplıca (spa) merkezi olmuştur. Banyo ve ayak banyosu için Epsom tuzu önerenler, tuzun yorgun kasları gevşettiğine ve şişliği azalttığına, ılık suda magnezyumun deriden yeterince emildiğine inanır. Epsom tuzlu banyonun stresi ve gerginliği alıp rahatlattığı ileri sürülür. Sağlık ve güzellik çevrelerinde Epsom tuzu, “detoks” banyosu ve “detoks” ayak banyosu için önerilir. Epsom tuzu banyolarının etkinliğini gösteren güçlü bir bilimsel kanıt yoktur; ılık suda deriden anlamlı miktarda magnezyum geçtiği de kanıtlanmamıştır. National Geographic'e konuşan bir dermatolog bunu “deri bir sünger değil, bir bariyerdir” diye özetler; rahatlama büyük olasılıkla ılık suyun kendisinden gelir. Ağızdan alınan Epsom tuzu gerçek bir müshildir, ama fazlası şiddetli kusma, ishal, tansiyon düşmesi ve kalp sorunlarına yol açabilir; açık yarası olanlar banyodan kaçınmalıdır. Bu bölüm inanışları aktarır; sağlık bilgisi değildir. Bu iddiaları destekleyen bilimsel bir kanıt yoktur ve hiçbir taş tedavinin yerine geçmez.