# Barok inci

- Sayfa: https://taslar.bumba.tr/tr/taslar/barok-inci/
- İngilizcesi: Baroque pearl
- Tür: Varyete
- Sınıflandırma: Organik taşlar
- Kristal sistemi: Ortorombik
- Sertlik (Mohs): 2,5–3
- Özgül ağırlık: 2,6–2,85 g/cm³
- Kırılma indisi: 1,52–1,69
- Parlaklık: Sedefimsi
- Saydamlık: Opak
- Renkler: beyaz, krem, pembe, lavanta, altın sarısı, gümüşi, gri, siyah
- Çizgi rengi: Beyaz
- Dilinim: Yok
- Kırılma: Düzensiz
- Bileşim: Kalsiyum karbonat (CaCO₃, çoğunlukla aragonit) plakacıkları ve bunları birbirine bağlayan konkiyolin adlı organik madde; bu katmanlı yapıya sedef (nakre) denir. Kültür incilerinin çoğunda ortada kabuktan yapılmış bir boncuk çekirdek bulunur.
- Doku: Eşmerkezli, soğan kabuğu gibi üst üste binen ince sedef katmanları. Yüzey büyüteçle bakıldığında ince, dalgalı çizgiler gösterir; bu yüzden dişe sürtüldüğünde hafif pürüzlü gelir.
- Değer merdiveni: 5/9 basamak, Süs taşı

Yuvarlak olmayan, düzensiz biçimli inci: her biri tek olan bu incinin Portekizce adı, sonradan koca bir sanat akımına, Barok'a ad oldu.

Barok inci, yuvarlak olmayan, düzensiz biçimli incilerin genel adıdır. Biçim hafif bir yamukluktan belirgin biçimde oval, kıvrık, sıkışmış ya da yumrulu biçimlere kadar değişebilir. Doğal ya da kültür, deniz ya da tatlı su incisi olabilir; ayrı bir inci türü değil, bir biçim sınıfıdır. Boncuksuz yetiştirilen tatlı su kültür incilerinin çoğu ve Tahiti incisi hasatlarının önemli bir kısmı barok biçimlidir. Kusursuz yuvarlak inciler genellikle daha değerli sayılsa da biçimi güzel barok inciler, her biri tek olduğu için takı tasarımcılarınca ve inci meraklılarınca aranır.

## Nasıl oluşur?

İnci, yumuşakçanın içinde sedef üreten bir doku kesesinin, yani inci kesesinin içinde büyür. Kese, içindeki çekirdeğe ya da boncuğa her yönden tam oturursa sedef her yere eşit birikir ve yuvarlak bir inci oluşur. Oturmazsa sedef kesede kalan boşlukları da doldurur ve inci düzensiz, yani barok bir biçim alır. Kusursuz yuvarlaklık bu yüzden enderdir; barok biçim çok daha sık görülür.

Kültür incilerinde barok biçimin birkaç bilinen nedeni vardır. Tatlı su incilerinin çoğu boncuk kullanılmadan, yalnızca bir doku parçasıyla yetiştirildiği için genellikle barok olur. Deniz kültür incilerinde ise boncuk çekirdeğin yüzeyindeki organik kalıntılar, sedefin orada tutunmasını engelleyerek barok biçime yol açabilir. Çin'de, önce yassı bir boncukla açılan keseye sonradan yuvarlak bir boncuk yerleştirildiğinde kese boncuğa tam oturmazsa inci düzensiz, bazen kuyruklu bir biçim alır. İstiridye boncuğu dışarı attığında kalan doku parçasının çevresinde oluşan küçük “keshi” incileri de çoğu zaman düzensizdir.

## Ne işe yarar?

- **Takı:** Barok inciler kolye, küpe ve yüzüklerde kullanılır; her biri tek olduğu için özgün takı tasarımlarında sevilir.
- **Figürlü mücevherler:** Kuyumcular barok incilerin tuhaf biçimlerinden yararlanarak onları figürlü mücevherlerde bir figürün gövdesi olarak kullanmıştır; deniz adamı biçimindeki Canning Mücevheri bunun ünlü bir örneğidir.
- **Sanat tarihi:** Sözcüğün kendisi Avrupa sanat tarihine geçmiş, 17. yüzyılın süslü sanat akımına adını vermiştir.

## Adının öyküsü

Portekizce “barroco” sözcüğü “kusurlu, düzensiz inci” anlamına gelir. Sözcük 1531 tarihli bir hazine envanterinde incileri tanımlamak için geçer; 1728 tarihli bir Portekizce sözlük de onu “kaba ve düzensiz inci” diye açıklar. Fransızcaya “baroque” olarak geçen sözcüğün anlamı zamanla genişledi ve sanat eleştirisinde kullanılmaya başlandı; 19. yüzyılda ise bütün bir sanat döneminin, Barok'un adı oldu.

## Nereden gelir?

Bugün piyasadaki barok incilerin çoğu Çin'de yetiştirilen tatlı su kültür incileridir. Fransız Polinezyası'ndaki Tahiti incisi çiftliklerinde hasadın yüzde 40'tan fazlası barok ya da yarı barok çıkar. Batı Avustralya'daki Güney Denizi incisi çiftlikleri de takıda aranan iri barok inciler verir.

## Nasıl tanınır?

- Biçimi düzensizdir: Damla, armut, düğme ya da oval gibi simetrik biçimlere “yarı barok”, tamamen düzensiz biçimlere “barok” denir.
- Bazılarında gövdeyi çepeçevre saran paralel oluklar (halkalar) ya da bir yumrudan uzanan kuyruk benzeri bir çıkıntı görülür.
- Gerçek barok inciler sedeften oluştuğu için birbirine sürtüldüğünde hafif pürüzlü gelir; cam ve plastik taklitler kaygandır.
- İçinde boncuk olup olmadığı, yani tatlı su mu deniz kültür incisi mi ya da doğal mı olduğu kesin olarak X ışınıyla laboratuvarda anlaşılır.

## Sahteler ve taklitler

- Cam ve plastik taklitler: Sedefleri yoktur; dişe ya da birbirine sürtüldüklerinde kaygan gelirler.
- Boyanmış inciler: Siyah ve koyu renkli barok incilerin bir kısmı gümüş tuzlarıyla boyanmıştır; işlem satıcı tarafından açıklanmalıdır.
- Doğal inci diye satılan kültür incileri: Takılardaki barok incilerin büyük çoğunluğu tatlı su kültür incisidir; doğal barok inciler çok daha enderdir ve bir laboratuvar raporuyla belgelenmelidir.

## Değerini ne belirler?

Barok incinin değerini parlaklık, boyut, yüzey kalitesi, renk ve biçimin güzelliği belirler. GIA'ya göre kusursuz yuvarlak inciler en ender ve genellikle en değerli olanlardır, ama biçimi güzel armut, oval ve barok kültür inciler de aranır. En değerli barok inciler iri Güney Denizi ve Tahiti incileridir; takılarda en sık görülen barok inciler ise daha uygun fiyatlı tatlı su kültür incileridir. Doğal barok inciler çok enderdir ve tarihi olan parçalar müzelik değer taşır.

Bu bilgi eğitim amaçlıdır; alım-satım veya yatırım tavsiyesi değildir. Değer, kaliteye ve işlem görüp görmediğine göre çok büyük farklar gösterir.

## Yanlış bilinenler

- Yanlış: Barok inci kusurlu, değersiz bir incidir. Doğrusu: Yuvarlak inciler genellikle daha değerli olsa da barok biçim bir kusur sayılmaz, bir biçim sınıfıdır. Biçimi güzel barok inciler aranır; iri Güney Denizi ve Tahiti barok incileri en değerli inciler arasındadır.
- Yanlış: Barok sanat akımının inciyle bir ilgisi yoktur. Doğrusu: “Barok” sözcüğü Portekizce “barroco”dan, yani “kusurlu, düzensiz inci” anlamına gelen sözcükten türemiştir. Önce yuvarlak olmayan inciler için kullanılan sözcük, sonradan 17. yüzyılın süslü sanat ve mimarlık akımının adı oldu.

## Bunu biliyor muydun?

- Fransız Akademisi'nin 1694 tarihli sözlüğü “baroque” sözcüğünü “yalnızca tam yuvarlak olmayan inciler için kullanılır” diye tanımlıyordu; sözcük sonradan 17. yüzyılın süslü sanat akımının adı oldu.
- Londra'daki Victoria and Albert Müzesi'nde sergilenen “Canning Mücevheri”nde, kılıç ve kalkan taşıyan bir deniz adamının gövdesi tek bir iri barok inciden yapılmıştır. Uzun süre 16. yüzyıl Rönesans eseri sanılan mücevherin müzeye göre büyük olasılıkla 1850–1860 arasında yapıldığı anlaşıldı.
- Çin'de 2002'de piyasaya çıkan, gövdesinde bir yumru ve çoğu zaman sivri bir kuyruk bulunan barok kültür incilerine “ateş topu” (fireball) denir.

## Nerede bulunur?

- Zhuji, Zhejiang, Çin (Önemli yatak): Çin'in en büyük inci pazarı. Boncuksuz yetiştirilen tatlı su kültür incilerinin çoğu barok biçimlidir; Çin'de boncukla yetiştirilen “ateş topu” gibi barok inciler de üretilir.
- Manihi Atolü, Tuamotu, Fransız Polinezyası (Bilinen bulunuş yeri): Polinezya'nın ilk inci çiftliğinin 1960'lardaki ilk hasadından barok siyah kültür incileri çıktı.
- Gambier Adaları (Mangareva), Fransız Polinezyası (Önemli yatak): Tahiti incisi çiftliklerinin çoğunda hasadın yüzde 40'tan fazlası barok ve yarı barok incilerdir.
- Cygnet Bay, Dampier Yarımadası, Batı Avustralya (Bilinen bulunuş yeri): Avustralya'nın en uzun süredir çalışan inci çiftliklerinden biri; Pinctada maxima istiridyeleri takıda aranan barok biçimler de dahil çeşitli biçimlerde inci verir.
- Broome, Batı Avustralya (Önemli yatak): Güney Denizi incisinin başlıca merkezi; en değerli barok incilerin bir kısmı Güney Denizi incileridir.

## Kaynaklar

- [Baroque pearl](https://en.wikipedia.org/wiki/Baroque_pearl), Wikipedia
- [Baroque (section: Etymology)](https://en.wikipedia.org/wiki/Baroque), Wikipedia
- [Barok (Sözlük Maddesi)](https://kureansiklopedi.com/tr/detay/barok-sozluk-maddesi), Küre Ansiklopedisi
- [Pearl Quality Factors](https://www.gia.edu/pearl-quality-factor), Gemological Institute of America (GIA)
- [Polynesian Black Pearls (M. Goebel & D. M. Dirlam), Gems & Gemology 25(3)](https://www.gia.edu/dam/migrated-assets/_assets/ba822c74c2bdbdc1-Polynesian-Black-Pearls.pdf), GIA, 1989
- [Continuity and Change in Chinese Freshwater Pearl Culture (D. Fiske & J. Shepherd), Gems & Gemology 43(2)](https://cms.gia.edu/dam/jcr:d34964af-1ff2-4d67-8b1d-b4c818179151/Continuity-and-Change-in-Chinese-Freshwater-Pearl-Culture.pdf), GIA, 2007
- [The Canning Jewel (M.2697-1931)](https://collections.vam.ac.uk/item/O33882/the-canning-jewel-jewel-unknown/), Victoria and Albert Museum
- [La perle de Tahiti (note de l'Institut d'émission)](https://www.ieom.fr/IMG/pdf/la_perle_de_tahiti.pdf), Institut d'émission d'outre-mer (IEOM), 2006
- [Pearl](https://en.wikipedia.org/wiki/Pearl), Wikipedia
- [Zhuji](https://en.wikipedia.org/wiki/Zhuji), Wikipedia
- [Manihi](https://en.wikipedia.org/wiki/Manihi), Wikipedia
- [Gambier Islands](https://en.wikipedia.org/wiki/Gambier_Islands), Wikipedia
- [Cygnet Bay Pearl Farm](https://exploroz.com/places/55671/wa+cygnet-bay-pearl-farm), ExplorOz
- [Broome, Western Australia](https://en.wikipedia.org/wiki/Broome,_Western_Australia), Wikipedia
- [South Sea pearl](https://en.wikipedia.org/wiki/South_Sea_pearl), Wikipedia


Kaynak: https://taslar.bumba.tr/tr/taslar/barok-inci/ · Lisans: CC BY-SA 4.0