# Doğal Taşlar · Natural Stones

> An open encyclopedia of natural stones, from the pebble on the street to the diamond, with no sales, no ads and every fact sourced. Sokaktaki çakıldan elmasa kadar doğadaki taşları satış yapmadan, reklamsız ve kaynaklarıyla anlatan açık bir ansiklopedi.

A public-service encyclopedia of natural stones in Turkish and English: minerals, rocks, gemstones,
organic gems and meteorites, from the street pebble to the diamond. No ads, no sales, sources on every page.
Each stone page has an ID card (formula, hardness, density, crystal system), how it forms, what it is used for,
where it is found (world and Türkiye), how to identify it, fakes and imitations, what determines its value,
myths, traditional beliefs (clearly marked as not scientifically supported), safety notes and sources.
Content is CC BY-SA 4.0: quote and cite freely with a link to the page.

Full text of every stone page in both languages: https://taslar.bumba.tr/llms-full.txt

## Stones (English)

- [Andesite](https://taslar.bumba.tr/en/stones/andesite/): The rock of volcanic arcs, named after the Andes — and the pink-grey stone of Ankara Castle.
- [Augite (pyroxene)](https://taslar.bumba.tr/en/stones/augite/): The most common pyroxene, which darkens basalt and gabbro: inconspicuous, yet one of the key building blocks of Earth’s crust.
- [Basalt](https://taslar.bumba.tr/en/stones/basalt/): The rock of the ocean floors and the Moon’s dark plains — the most common volcanic rock on Earth.
- [Biotite](https://taslar.bumba.tr/en/stones/biotite/): The shiny black flakes in granite: a dark mica that peels into thin sheets and can glitter like gold as it weathers.
- [Breccia](https://taslar.bumba.tr/en/stones/breccia/): A rock broken and glued back together: its sharp, angular pieces tell of landslides, faults, volcanoes and asteroid impacts.
- [Chert and flint](https://taslar.bumba.tr/en/stones/chert/): The steel of the Stone Age: a hard silica rock that breaks into razor-sharp edges and throws sparks when struck with steel.
- [Chrysotile (white asbestos)](https://taslar.bumba.tr/en/stones/chrysotile/): White asbestos: its heat-resistant fibres were used everywhere for a century, but when inhaled they cause cancer; it is now banned in many countries.
- [Claystone](https://taslar.bumba.tr/en/stones/claystone/): Clay turned to stone: a raw material for bricks, studied as a home for radioactive waste because water barely passes through it.
- [Coal](https://taslar.bumba.tr/en/stones/coal/): Swamp forests turned to stone: the fuel of the Industrial Revolution, still burnt today for electricity and steel.
- [Conglomerate](https://taslar.bumba.tr/en/stones/conglomerate/): A fossilised gravel bed: rounded pebbles from ancient rivers and beaches held together by natural cement.
- [Dacite](https://taslar.bumba.tr/en/stones/dacite/): Between andesite and rhyolite: a quartz-bearing volcanic rock that builds lava domes and drives explosive eruptions.
- [Dolomite](https://taslar.bumba.tr/en/stones/dolomite/): Calcite’s magnesium-bearing sibling: a carbonate mineral that builds whole mountain ranges yet barely fizzes in acid.
- [Gypsum](https://taslar.bumba.tr/en/stones/gypsum/): So soft a fingernail scratches it: the mineral behind plaster and plasterboard, which grows 11-metre giant crystals at Naica.
- [Halite (rock salt)](https://taslar.bumba.tr/en/stones/halite/): Table salt as a mineral: soft, soluble in water, breaking into cubes and lying underground in thick layers.
- [Hornblende (amphibole)](https://taslar.bumba.tr/en/stones/hornblende/): Behind most of the black grains in granite and the dark rods in andesite: the most common dark amphibole in rocks.
- [Limestone](https://taslar.bumba.tr/en/stones/limestone/): A stone built from sea shells: the shared source of pyramids, caves and cement.
- [Peridotite](https://taslar.bumba.tr/en/stones/peridotite/): The real stuff far beneath our feet: the green, olivine-rich rock that makes up Earth’s upper mantle.
- [Pumice](https://taslar.bumba.tr/en/stones/pumice/): The stone that floats: volcanic glass frothed up by gas in an eruption and frozen full of holes.
- [Rhyolite](https://taslar.bumba.tr/en/stones/rhyolite/): Granite’s volcanic twin: a silica-rich rock born from sticky lava, often pink and banded.
- [Schist](https://taslar.bumba.tr/en/stones/schist/): A glittering, flaky metamorphic rock: its mica flakes catch the light, and red garnets often stud its surface.
- [Shale](https://taslar.bumba.tr/en/stones/shale/): Earth's most common sedimentary rock: hardened mud that splits into sheets and can hold fossils, oil and natural gas.
- [Talc](https://taslar.bumba.tr/en/stones/talc/): The softest mineral on the Mohs scale: scratched by a fingernail, soapy to the touch and used in everything from plastics to ceramics.
- [Apatite](https://taslar.bumba.tr/en/stones/apatite/): A mineral cousin of our teeth and bones, the source of the phosphorus in fertilisers, and number 5 on the Mohs scale.
- [Baryte](https://taslar.bumba.tr/en/stones/baryte/): A pale barium mineral that feels surprisingly heavy in the hand; even its name comes from the Greek word for heavy.
- [Calcite](https://taslar.bumba.tr/en/stones/calcite/): The main mineral of limestone, marble and cave stalactites: it fizzes in acid, and its clear crystals show everything double.
- [Diorite](https://taslar.bumba.tr/en/stones/diorite/): A black-and-white, “salt-and-pepper” plutonic rock whose make-up sits halfway between granite and gabbro.
- [Epidote](https://taslar.bumba.tr/en/stones/epidote/): Known for its pistachio green, a common, lustrous, prismatic mineral of rocks altered by heat, pressure and hot water.
- [Gabbro](https://taslar.bumba.tr/en/stones/gabbro/): The deep building block of the ocean crust: the slowly cooled, coarse-grained twin of basalt.
- [Gneiss](https://taslar.bumba.tr/en/stones/gneiss/): Striped in light and dark bands, the rock that underpins the continents: some gneisses are around 4 billion years old.
- [Goethite (limonite)](https://taslar.bumba.tr/en/stones/goethite/): The iron mineral behind the colour of rust, yellow ochre and brown soils, named after a poet.
- [Granite](https://taslar.bumba.tr/en/stones/granite/): From kitchen worktops to monuments: a tough, coarse-grained rock born from magma that cooled slowly deep underground.
- [Graphite](https://taslar.bumba.tr/en/stones/graphite/): The “lead” in your pencil: a soft, slippery mineral made of carbon, the same element as diamond, yet utterly different.
- [Ignimbrite](https://taslar.bumba.tr/en/stones/ignimbrite/): The rock left by glowing avalanches of hot ash — the stone of the Seljuk gravestones of Ahlat.
- [Kaolinite](https://taslar.bumba.tr/en/stones/kaolinite/): The white clay of porcelain: named after Gaoling hill in China, it is a raw material for everything from ceramics to paper.
- [Muscovite](https://taslar.bumba.tr/en/stones/muscovite/): The white mica that peels into paper-thin, clear, flexible sheets; in Russia it was once used instead of window glass.
- [Olivine](https://taslar.bumba.tr/en/stones/olivine/): The olive-green mineral that makes up much of Earth’s upper mantle; its clear, gem-quality crystals are called peridot.
- [Orthoclase](https://taslar.bumba.tr/en/stones/orthoclase/): The potassium feldspar that defines 6 on the Mohs scale: it gives many granites their pink colour and is a raw material for glass and ceramics.
- [Plagioclase](https://taslar.bumba.tr/en/stones/plagioclase/): One of the most abundant minerals in Earth's crust: the albite–anorthite feldspar series, known by the fine parallel lines on its cleavage faces.
- [Pyrite](https://taslar.bumba.tr/en/stones/pyrite/): “Fool’s gold”: the most common sulfide mineral on Earth, looking like gold but far harder, more brittle and lighter.
- [Quartz](https://taslar.bumba.tr/en/stones/quartz/): The common root of sand, glass and amethyst — one of the most abundant minerals in Earth’s crust.
- [Quartzite](https://taslar.bumba.tr/en/stones/quartzite/): Sandstone turned to steel: an almost pure quartz rock that stubbornly resists wear.
- [Sandstone](https://taslar.bumba.tr/en/stones/sandstone/): Sand turned to stone: from the carved facades of Petra to the layers that hold groundwater and oil.
- [Serpentinite](https://taslar.bumba.tr/en/stones/serpentinite/): A green rock patterned like snakeskin: mantle rock transformed by water — and sometimes hiding asbestos.
- [Slate](https://taslar.bumba.tr/en/stones/slate/): The stone that splits into sheets: for centuries it has roofed houses and become blackboards and billiard-table beds.
- [Sulfur](https://taslar.bumba.tr/en/stones/sulfur/): A light, soft element that gathers as bright yellow crystals around volcanic vents and burns with a blue flame.
- [Tuff](https://taslar.bumba.tr/en/stones/tuff/): Volcanic ash turned to stone: the soft rock that made Cappadocia’s fairy chimneys and rock-cut churches possible.
- [Borax (tincal)](https://taslar.bumba.tr/en/stones/borax/): A sodium borate that dissolves in water and crumbles to white powder in dry air; one of the world’s key tincal deposits is at Kırka in Eskişehir.
- [Celestine](https://taslar.bumba.tr/en/stones/celestine/): A strontium mineral named after the sky, often forming pale blue crystals; the source of the red in fireworks.
- [Chalcedony](https://taslar.bumba.tr/en/stones/chalcedony/): A waxy-lustred stone made of quartz crystals far too small to see: the family name for agate, onyx and many other ornamental stones.
- [Chalcopyrite](https://taslar.bumba.tr/en/stones/chalcopyrite/): The world’s most important source of copper: a brass-yellow sulfide that resembles gold and often tarnishes to rainbow colours.
- [Chromite](https://taslar.bumba.tr/en/stones/chromite/): The only important ore of chromium, the metal that makes stainless steel resist rust; Türkiye is one of its leading producers.
- [Cinnabar](https://taslar.bumba.tr/en/stones/cinnabar/): The main ore of mercury: a blood-red mineral used as paint for thousands of years, but one that demands care because of its mercury.
- [Colemanite](https://taslar.bumba.tr/en/stones/colemanite/): The backbone of Türkiye’s boron wealth: a calcium borate used to make heat-resistant glass and glass fibre.
- [Copper](https://taslar.bumba.tr/en/stones/copper/): One of the first metals people ever worked: in nature it sometimes occurs pure, as reddish, easily hammered masses and branches.
- [Corundum](https://taslar.bumba.tr/en/stones/corundum/): The aluminium oxide that defines 9 on the Mohs hardness scale: its red form is ruby, all its other colours are sapphire.
- [Galena](https://taslar.bumba.tr/en/stones/galena/): The main ore of lead: a lead-grey, metallic mineral that breaks into little cubes and feels surprisingly heavy in the hand.
- [Hematite](https://taslar.bumba.tr/en/stones/hematite/): Even when it looks black and metallic, its streak is blood red: one of the world’s most important iron ores.
- [Kyanite](https://taslar.bumba.tr/en/stones/kyanite/): Blue, blade-shaped crystals whose hardness depends on direction: steel scratches them lengthwise but not across.
- [Magnetite](https://taslar.bumba.tr/en/stones/magnetite/): The black iron mineral that sticks to a magnet: its naturally magnetised pieces were the first magnets people knew.
- [Marble](https://taslar.bumba.tr/en/stones/marble/): Limestone reborn by heat and pressure — the favourite stone of sculptors and architects for thousands of years.
- [Sphalerite](https://taslar.bumba.tr/en/stones/sphalerite/): The main ore of zinc: with colours from honey-yellow to coal-black, one of the hardest common minerals to recognise.
- [Stibnite](https://taslar.bumba.tr/en/stones/stibnite/): The main ore of antimony: a soft, lead-grey mineral that grows long, striated, sword-like crystals with a metallic shine.
- [Travertine](https://taslar.bumba.tr/en/stones/travertine/): Hot springs turned to stone: the rock of Pamukkale's snow-white terraces and the walls of the Colosseum.
- [Ulexite](https://taslar.bumba.tr/en/stones/ulexite/): Nature’s fibre optics: a boron mineral, known as “TV stone”, that lifts writing up to its own surface.
- [Uraninite](https://taslar.bumba.tr/en/stones/uraninite/): The main ore of uranium: black, very heavy and radioactive; the pitchblende in which the Curies discovered radium and polonium.
- [Zoisite](https://taslar.bumba.tr/en/stones/zoisite/): The mineral behind tanzanite, pink thulite and ruby-spotted green carvings: usually plain grey-green, sometimes spectacularly coloured.
- [Agate](https://taslar.bumba.tr/en/stones/agate/): The banded variety of chalcedony: it grows layer by layer in hollows in volcanic rock and shows a new pattern every time it is cut.
- [Amethyst](https://taslar.bumba.tr/en/stones/amethyst/): The purple variety of quartz, coloured by traces of iron working together with natural radiation.
- [Azurite](https://taslar.bumba.tr/en/stones/azurite/): A deep blue copper mineral that was the most important blue pigment of medieval and Renaissance painters.
- [Beryl](https://taslar.bumba.tr/en/stones/beryl/): The mineral behind emerald and aquamarine: a gem family running from colourless to green, blue and pink, and an ore of beryllium.
- [Citrine](https://taslar.bumba.tr/en/stones/citrine/): The yellow to orange variety of quartz: rare in nature, so most of what is sold is heated amethyst.
- [Fluorite](https://taslar.bumba.tr/en/stones/fluorite/): Number 4 on the Mohs hardness scale and the mineral that gave “fluorescence” its name, found in almost every colour from purple to green.
- [Garnet](https://taslar.bumba.tr/en/stones/garnet/): Not one mineral but a large family: best known for its reds, garnet turns up everywhere from sandpaper to fine jewellery.
- [Labradorite](https://taslar.bumba.tr/en/stones/labradorite/): A dark grey feldspar that, seen from the right angle, flashes blue, green and gold all at once.
- [Malachite](https://taslar.bumba.tr/en/stones/malachite/): A copper mineral known for its light and dark green rings, used for thousands of years as a pigment, ornamental and jewellery stone.
- [Moonstone](https://taslar.bumba.tr/en/stones/moonstone/): A feldspar with a bluish glow that drifts across its surface like moonlight, scattered from thin layers inside the stone.
- [Obsidian](https://taslar.bumba.tr/en/stones/obsidian/): Nature’s volcanic glass — the shiny black stone that gave the Stone Age its sharpest blades.
- [Onyx](https://taslar.bumba.tr/en/stones/onyx/): Chalcedony with straight black and white bands. Most souvenirs sold as “onyx” in Türkiye, however, are really banded calcite.
- [Rose quartz](https://taslar.bumba.tr/en/stones/rose-quartz/): The cloudy pink variety of quartz, coloured by fibres far too fine to see.
- [Smoky quartz](https://taslar.bumba.tr/en/stones/smoky-quartz/): The brown-to-black variety of quartz, which owes its colour to natural radiation from the surrounding rocks.
- [Tektite](https://taslar.bumba.tr/en/stones/tektite/): Not meteorites: natural glass made from Earth rocks that were melted and flung into the air by giant impacts.
- [Tiger's eye](https://taslar.bumba.tr/en/stones/tigers-eye/): A golden-brown stone with a silky band of light gliding across it, born from quartz and fine asbestos fibres growing together.
- [Zircon](https://taslar.bumba.tr/en/stones/zircon/): One of Earth’s oldest witnesses: a natural mineral with 4.4-billion-year-old grains and a diamond-like sparkle. Not to be confused with cubic zirconia!
- [Amber](https://taslar.bumba.tr/en/stones/amber/): Tree resin fossilised over millions of years: a light, warm organic gem that sometimes holds prehistoric insects.
- [Aquamarine](https://taslar.bumba.tr/en/stones/aquamarine/): The blue member of the beryl family, named after seawater: often found as large, clear, nearly flawless crystals.
- [Chondrite](https://taslar.bumba.tr/en/stones/chondrite/): A leftover from the birth of the Solar System, full of tiny once-molten droplets, and the commonest kind of meteorite to fall to Earth.
- [Coral](https://taslar.bumba.tr/en/stones/coral/): The red limestone skeleton of tiny deep-sea animals: an organic gem that grows so slowly it needs protecting.
- [Iron meteorite](https://taslar.bumba.tr/en/stones/iron-meteorite/): Masses of iron–nickel from the cores of shattered asteroids that reveal a unique crystal pattern when etched with acid.
- [Jade](https://taslar.bumba.tr/en/stones/jade/): Really a shared name for two stones: nephrite and jadeite, extremely tough materials used for tools, jewellery and art for thousands of years.
- [Lapis lazuli](https://taslar.bumba.tr/en/stones/lapis-lazuli/): A midnight-blue rock flecked with gold, used for thousands of years in seals, jewellery and painters' ultramarine.
- [Meerschaum](https://taslar.bumba.tr/en/stones/meerschaum/): A white stone light enough to float when dry and soft enough to carve: meerschaum, the raw material of Eskişehir's famous pipes.
- [Oltu stone](https://taslar.bumba.tr/en/stones/oltu-stone/): Erzurum’s black treasure: a kind of jet made from coalified wood, famous for its prayer beads.
- [Opal](https://taslar.bumba.tr/en/stones/opal/): Water-bearing silica with no crystal structure: in precious opal, tiny stacked spheres split light into flashes of rainbow colour.
- [Peridot](https://taslar.bumba.tr/en/stones/peridot/): A green gem from deep inside the Earth, and very rarely from space: the gem-quality variety of the mineral olivine.
- [Silver](https://taslar.bumba.tr/en/stones/silver/): The best conductor of electricity and heat of all metals; in nature it sometimes grows pure, as curling wires.
- [Topaz](https://taslar.bumba.tr/en/stones/topaz/): The reference mineral for 8 on the Mohs scale: a hard, brilliant gem whose blue colour is almost always added by people.
- [Tourmaline](https://taslar.bumba.tr/en/stones/tourmaline/): A gem family that comes in almost every colour of the rainbow, sometimes several in one crystal, and becomes electrically charged when heated.
- [Turquoise](https://taslar.bumba.tr/en/stones/turquoise/): A blue-green copper aluminium phosphate whose name means “Turkish stone”, prized as an ornamental stone for thousands of years.
- [Diaspore](https://taslar.bumba.tr/en/stones/diaspore/): A rare mineral that looks greenish in daylight and pinkish under incandescent light; gem-quality material comes almost only from Muğla.
- [Gold](https://taslar.bumba.tr/en/stones/gold/): A heavy, bright yellow metal that occurs pure in nature, never tarnishes and can be hammered into sheets or drawn into wire.
- [Pallasite](https://taslar.bumba.tr/en/stones/pallasite/): A rare stony-iron meteorite with golden-green olivine crystals set in shining iron–nickel metal, counted among the most beautiful meteorites.
- [Pearl](https://taslar.bumba.tr/en/stones/pearl/): An organic gem that grows layer by layer inside oysters and mussels and glows without any cutting or polishing.
- [Spinel](https://taslar.bumba.tr/en/stones/spinel/): The gem mistaken for ruby for centuries: even the famous “Black Prince's Ruby” in the British crown is actually a spinel.
- [Tanzanite](https://taslar.bumba.tr/en/stones/tanzanite/): Zoisite that looks blue or violet depending on the viewing direction, mined commercially in just one small area of Tanzania.
- [Diamond](https://taslar.bumba.tr/en/stones/diamond/): Pure carbon and the hardest known natural mineral: it forms about 150–200 km deep and reaches the surface in volcanic eruptions.
- [Emerald](https://taslar.bumba.tr/en/stones/emerald/): Beryl turned green by chromium and vanadium: the world's most famous green gem, almost always full of inclusions.
- [Ruby](https://taslar.bumba.tr/en/stones/ruby/): Corundum coloured red by chromium: one of the world's most famous gems, able to glow red under ultraviolet light.
- [Sapphire](https://taslar.bumba.tr/en/stones/sapphire/): Corundum in almost any colour except red; the most famous is the blue sapphire, coloured by iron and titanium.

## Taşlar (Türkçe)

- [Andezit](https://taslar.bumba.tr/tr/taslar/andezit/): Yanardağ zincirlerinin kayacı: adını And Dağları'ndan alan, Ankara Kalesi'nin pembe-gri taşı.
- [Bazalt](https://taslar.bumba.tr/tr/taslar/bazalt/): Okyanus tabanlarının ve Ay'daki koyu düzlüklerin kayacı: yeryüzünde en yaygın volkanik kayaç.
- [Biyotit](https://taslar.bumba.tr/tr/taslar/biyotit/): Granitteki siyah, parlak pullar: ince yapraklara ayrılan ve ayrıştıkça altın gibi parlayabilen koyu renkli mika.
- [Breş](https://taslar.bumba.tr/tr/taslar/bres/): Kırılıp yeniden yapışmış kayaç: keskin köşeli parçaları heyelanları, fayları, yanardağları ve göktaşı çarpmalarını anlatır.
- [Çakmaktaşı (çört)](https://taslar.bumba.tr/tr/taslar/cakmaktasi/): Taş Devri'nin çeliği: kırıldığında jilet keskinliğinde kenarlar veren, çeliğe vurulunca kıvılcım saçan sert silis taşı.
- [Dasit](https://taslar.bumba.tr/tr/taslar/dasit/): Andezit ile riyolit arasında: lav kubbeleri yapan ve patlayıcı püskürmeleriyle bilinen kuvarslı volkanik kayaç.
- [Dolomit](https://taslar.bumba.tr/tr/taslar/dolomit/): Kalsitin magnezyumlu kardeşi: koca dağ sıralarını oluşturan, ama asitte zar zor köpüren karbonat minerali.
- [Halit (kaya tuzu)](https://taslar.bumba.tr/tr/taslar/halit/): Sofra tuzunun mineral hâli: suda eriyen, küp küp kırılan ve kalın katmanlar hâlinde yeraltında biriken yumuşak bir mineral.
- [Hornblend (amfibol)](https://taslar.bumba.tr/tr/taslar/hornblend/): Granitteki siyah tanelerin ve andezitteki koyu çubukların çoğunun sahibi: kayaçlarda en sık görülen koyu renkli amfibol.
- [Jips (alçıtaşı)](https://taslar.bumba.tr/tr/taslar/jips/): Tırnakla çizilebilecek kadar yumuşak, alçının ve alçıpanın hammaddesi olan mineral; Naica'da 11 metrelik dev kristaller oluşturur.
- [Kiltaşı](https://taslar.bumba.tr/tr/taslar/kiltasi/): Taşlaşmış kil: tuğlaya hammadde olabilen, suyu neredeyse hiç geçirmediği için radyoaktif atık depoları için incelenen kayaç.
- [Kireçtaşı](https://taslar.bumba.tr/tr/taslar/kirectasi/): Deniz canlılarının kavkılarından doğan taş: piramitlerin, mağaraların ve çimentonun ortak kaynağı.
- [Konglomera](https://taslar.bumba.tr/tr/taslar/konglomera/): Taşlaşmış bir çakıl yatağı: eski nehirlerin ve kıyıların yuvarlak çakıllarını doğal bir çimentoyla bir arada tutan kayaç.
- [Kömür](https://taslar.bumba.tr/tr/taslar/komur/): Taşlaşmış bataklık ormanları: Sanayi Devrimi'ni başlatan, bugün de elektrik ve çelik üretiminde yakılan yanıcı kayaç.
- [Krizotil (beyaz asbest)](https://taslar.bumba.tr/tr/taslar/krizotil/): Isıya dayanıklı lifleri yüzünden bir asır boyunca her yerde kullanılan, ama solunduğunda kansere yol açan beyaz asbest; bugün pek çok ülkede yasak.
- [Ojit (piroksen)](https://taslar.bumba.tr/tr/taslar/ojit/): Bazaltı ve gabroyu koyulaştıran en yaygın piroksen: göze çarpmayan ama yer kabuğunun en önemli yapı taşlarından biri.
- [Peridotit](https://taslar.bumba.tr/tr/taslar/peridotit/): Ayaklarımızın çok altındaki dünyanın asıl malzemesi: üst mantoyu oluşturan, olivince zengin yeşil kayaç.
- [Pomza](https://taslar.bumba.tr/tr/taslar/pomza/): Suda yüzen taş: yanardağ patlamasında gazla köpürüp donan, delik deşik volkanik cam.
- [Riyolit](https://taslar.bumba.tr/tr/taslar/riyolit/): Granitin volkanik ikizi: silisçe zengin, ağdalı lavdan doğan, çoğu zaman pembe ve bantlı bir kayaç.
- [Şeyl](https://taslar.bumba.tr/tr/taslar/seyl/): Yeryüzünün en yaygın tortul kayacı: yaprak yaprak ayrılan sıkışmış çamur; içinde fosil, petrol ve doğal gaz saklayabilir.
- [Şist](https://taslar.bumba.tr/tr/taslar/sist/): Pul pul parıldayan başkalaşım kayacı: mika levhacıkları ışığı yakalar, kızıl granat kristalleri üzerine serpiştirilmiş gibi durur.
- [Talk](https://taslar.bumba.tr/tr/taslar/talk/): Mohs ölçeğinin en yumuşak minerali: tırnakla çizilir, ele sabun gibi kaygan gelir ve plastikten seramiğe pek çok üründe kullanılır.
- [Apatit](https://taslar.bumba.tr/tr/taslar/apatit/): Dişlerimizin ve kemiklerimizin mineral akrabası, gübrelerdeki fosforun kaynağı ve Mohs ölçeğinin 5 numarası.
- [Arduvaz](https://taslar.bumba.tr/tr/taslar/arduvaz/): İnce levhalara ayrılan, suya dayanıklı taş: yüzyıllardır çatıları örten, okul tahtalarına ve bilardo masalarına dönüşen arduvaz.
- [Barit](https://taslar.bumba.tr/tr/taslar/barit/): Açık renkli olmasına karşın elde şaşırtıcı derecede ağır gelen baryum minerali; adı da Yunanca “ağır” sözcüğünden gelir.
- [Diyorit](https://taslar.bumba.tr/tr/taslar/diyorit/): Siyah-beyaz benekli, “tuz-biber” desenli bir derinlik kayacı: bileşimi granit ile gabro arasında yer alır.
- [Epidot](https://taslar.bumba.tr/tr/taslar/epidot/): Fıstık yeşili rengiyle tanınan, ısı, basınç ve sıcak sularla değişmiş kayaçların sık rastlanan, parlak prizmalı minerali.
- [Gabro](https://taslar.bumba.tr/tr/taslar/gabro/): Okyanus kabuğunun derinlerdeki yapı taşı: bazaltın yavaş soğumuş, iri kristalli ikizi.
- [Gnays](https://taslar.bumba.tr/tr/taslar/gnays/): Açık ve koyu bantlarıyla çizgili, kıtaların temelini oluşturan kayaç: bilinen en yaşlı kayaçlar arasında 4 milyar yıllık gnayslar var.
- [Götit (limonit)](https://taslar.bumba.tr/tr/taslar/gotit/): Pasın, sarı aşı boyasının ve kahverengi toprakların rengini veren demir minerali; adını bir şairden alır.
- [Grafit](https://taslar.bumba.tr/tr/taslar/grafit/): Kurşun kalemin “kurşunu”: elmasla aynı elementten, karbondan oluşan ama ondan çok farklı, yumuşak ve kaygan bir mineral.
- [Granit](https://taslar.bumba.tr/tr/taslar/granit/): Mutfak tezgâhından anıtlara: yerin derinliklerinde yavaşça soğuyan magmadan doğan, iri kristalli ve dayanıklı bir kayaç.
- [İgnimbirit](https://taslar.bumba.tr/tr/taslar/ignimbirit/): Yamaçlardan çığ gibi inen kızgın kül bulutlarının bıraktığı kayaç: Ahlat'ın Selçuklu mezar taşlarının taşı.
- [Kalsit](https://taslar.bumba.tr/tr/taslar/kalsit/): Kireçtaşının, mermerin ve mağara sarkıtlarının ana minerali; asitle köpürür ve berrak kristalleri her şeyi çift gösterir.
- [Kaolinit](https://taslar.bumba.tr/tr/taslar/kaolinit/): Porselenin beyaz kili: adını Çin'deki Gaoling tepesinden alan, seramikten kâğıda pek çok ürünün hammaddesi olan mineral.
- [Kumtaşı](https://taslar.bumba.tr/tr/taslar/kumtasi/): Taşa dönüşmüş kum: Petra'nın oyma cephelerinden yeraltı suyunu ve petrolü saklayan katmanlara kadar her yerde.
- [Kuvars](https://taslar.bumba.tr/tr/taslar/kuvars/): Kumun, camın ve ametistin ortak kökü: yer kabuğunda en bol bulunan minerallerden biri.
- [Kuvarsit](https://taslar.bumba.tr/tr/taslar/kuvarsit/): Kumtaşının çeliğe dönüşmüş hâli: neredeyse saf kuvarstan oluşan, aşınmaya inatla direnen kayaç.
- [Kükürt](https://taslar.bumba.tr/tr/taslar/kukurt/): Yanardağ bacalarının çevresinde parlak sarı kristaller hâlinde biriken, mavi alevle yanan hafif ve yumuşak element.
- [Muskovit](https://taslar.bumba.tr/tr/taslar/muskovit/): Kâğıttan ince, saydam ve esnek yapraklara ayrılan beyaz mika; bir zamanlar Rusya'da pencere camı yerine kullanılırdı.
- [Olivin](https://taslar.bumba.tr/tr/taslar/olivin/): Yer mantosunun üst kısmını büyük ölçüde oluşturan zeytin yeşili mineral; berrak ve güzel kristallerine peridot denir.
- [Ortoklaz](https://taslar.bumba.tr/tr/taslar/ortoklaz/): Mohs ölçeğinde 6'yı tanımlayan potasyumlu feldispat: pek çok granite pembe rengini verir, cam ve seramiğin de hammaddesidir.
- [Pirit](https://taslar.bumba.tr/tr/taslar/pirit/): “Aptal altını”: altına benzeyen ama ondan çok daha sert, kırılgan ve hafif olan, dünyanın en yaygın sülfür minerali.
- [Plajiyoklaz](https://taslar.bumba.tr/tr/taslar/plajiyoklaz/): Yer kabuğunun en bol minerallerinden: albitten anortite uzanan, dilinim yüzeylerindeki ince paralel çizgileriyle tanınan feldispat dizisi.
- [Serpantinit](https://taslar.bumba.tr/tr/taslar/serpantinit/): Yılan derisini andıran desenli yeşil kayaç: su ile dönüşen manto kayacı; içinde asbest de saklayabilir.
- [Tüf](https://taslar.bumba.tr/tr/taslar/tuf/): Taşlaşmış volkanik kül: Kapadokya'nın peribacalarını ve kaya kiliselerini mümkün kılan yumuşak kayaç.
- [Antimonit (stibnit)](https://taslar.bumba.tr/tr/taslar/antimonit/): Antimonun ana cevheri: kılıç gibi uzun, boyuna çizgili ve metal parlaklığında kristaller oluşturan yumuşak, kurşun grisi bir mineral.
- [Bakır](https://taslar.bumba.tr/tr/taslar/bakir/): İnsanlığın işlediği ilk metallerden: doğada bazen saf hâlde, kırmızımsı ve kolayca dövülebilen kütleler ve dallar olarak bulunur.
- [Boraks (tinkal)](https://taslar.bumba.tr/tr/taslar/boraks/): Suda çözünen, havada beyaz toza dönüşen sodyumlu bor minerali; dünyanın en önemli tinkal yataklarından biri Eskişehir'deki Kırka'dadır.
- [Galen](https://taslar.bumba.tr/tr/taslar/galen/): Kurşunun ana cevheri: küp küp kırılan, kurşun grisi parlaklığında ve elde şaşırtıcı derecede ağır gelen bir mineral.
- [Hematit](https://taslar.bumba.tr/tr/taslar/hematit/): Siyah ve metal gibi parlak görünse bile çizgisi kan kırmızısı olan, dünyanın en önemli demir cevherlerinden biri.
- [Kalkopirit](https://taslar.bumba.tr/tr/taslar/kalkopirit/): Dünyadaki bakırın en önemli kaynağı: altına benzeyen, pirinç sarısı, yüzeyi zamanla gökkuşağı renklerine bürünen bir sülfür minerali.
- [Kalsedon](https://taslar.bumba.tr/tr/taslar/kalsedon/): Gözle görülemeyecek kadar küçük kuvars kristallerinden oluşan mumsu parlak taş: akik ile oniksin ve daha birçok süs taşının ortak adı.
- [Kiyanit (disten)](https://taslar.bumba.tr/tr/taslar/kiyanit/): Sertliği yöne göre değişen mavi bıçak kristaller: uzunlamasına çelikle çizilir, enine ise çizilemez.
- [Kolemanit](https://taslar.bumba.tr/tr/taslar/kolemanit/): Türkiye'nin bor zenginliğinin bel kemiği: ısıya dayanıklı cam ve cam elyafı üretiminde kullanılan kalsiyumlu bor minerali.
- [Korindon](https://taslar.bumba.tr/tr/taslar/korindon/): Mohs sertlik ölçeğinde 9'un referansı olan alüminyum oksit: kırmızısına yakut, diğer renklerine safir denir.
- [Kromit](https://taslar.bumba.tr/tr/taslar/kromit/): Paslanmaz çeliğin temel bileşeni olan kromun tek önemli cevheri; Türkiye bu cevherin dünyadaki başlıca üreticilerinden.
- [Manyetit](https://taslar.bumba.tr/tr/taslar/manyetit/): Mıknatısa yapışan siyah demir minerali: doğal olarak mıknatıslanmış parçaları, insanlığın tanıdığı ilk mıknatıslardı.
- [Mermer](https://taslar.bumba.tr/tr/taslar/mermer/): Isı ve basınçla yeniden doğan kireçtaşı: binlerce yıldır heykeltıraşların ve mimarların gözdesi.
- [Sfalerit](https://taslar.bumba.tr/tr/taslar/sfalerit/): Çinkonun ana cevheri: bal sarısından kömür karasına uzanan renkleriyle tanıması en zor yaygın minerallerden biri.
- [Sölestin](https://taslar.bumba.tr/tr/taslar/solestin/): Adını gökyüzünden alan, çoğu zaman soluk mavi kristaller oluşturan stronsiyum minerali; havai fişeklerdeki kırmızının kaynağı.
- [Traverten](https://taslar.bumba.tr/tr/taslar/traverten/): Sıcak su kaynaklarının taşa dönüşen izi: Pamukkale'nin bembeyaz basamaklarından Kolezyum'un duvarlarına uzanan kayaç.
- [Uraninit](https://taslar.bumba.tr/tr/taslar/uraninit/): Uranyumun başlıca cevheri: siyah, çok ağır ve radyoaktif; Curie'lerin radyum ile polonyumu keşfettiği pişblend.
- [Üleksit](https://taslar.bumba.tr/tr/taslar/uleksit/): Bir yazının üzerine konduğunda yazıyı yüzeyine taşıyan doğal fiber optik: “televizyon taşı” olarak bilinen bor minerali.
- [Zinober](https://taslar.bumba.tr/tr/taslar/zinober/): Cıvanın ana cevheri: kan kırmızısı rengiyle binlerce yıl boya olarak kullanılmış, ama içerdiği cıva nedeniyle dikkat isteyen bir mineral.
- [Zoisit](https://taslar.bumba.tr/tr/taslar/zoisit/): Tanzanitin, pembe thulitin ve yakutlu yeşil süs taşının ortak minerali: çoğu zaman sade gri-yeşil, bazen göz alıcı renkli.
- [Akik](https://taslar.bumba.tr/tr/taslar/akik/): Kalsedonun bantlı çeşidi: volkanik kayaç boşluklarında katman katman büyür, her kesildiğinde başka bir desen gösterir.
- [Ametist](https://taslar.bumba.tr/tr/taslar/ametist/): Kuvarsın mor çeşidi: rengini kristaldeki eser miktarda demir ile doğal radyasyonun ortak etkisinden alan bir süs taşı.
- [Aytaşı](https://taslar.bumba.tr/tr/taslar/aytasi/): Yüzeyinde ay ışığı gibi süzülen mavimsi bir parıltı taşıyan feldispat; bu ışık, taşın içindeki ince katmanlardan saçılır.
- [Azurit](https://taslar.bumba.tr/tr/taslar/azurit/): Orta Çağ ve Rönesans ressamlarının en önemli mavi boyası olan, derin mavi renkli bakır minerali.
- [Beril](https://taslar.bumba.tr/tr/taslar/beril/): Zümrüdün ve akuamarinin ana minerali: renksizden yeşile, maviden pembeye uzanan bir değerli taş ailesi ve berilyum cevheri.
- [Dumanlı kuvars](https://taslar.bumba.tr/tr/taslar/dumanli-kuvars/): Kuvarsın kahverengiden siyaha uzanan çeşidi: rengini çevresindeki kayaçlardan gelen doğal radyasyona borçludur.
- [Fluorit](https://taslar.bumba.tr/tr/taslar/fluorit/): Mohs sertlik ölçeğinin 4 numarası ve “floresan” sözcüğüne adını veren, mordan yeşile neredeyse her renkte bulunabilen mineral.
- [Granat](https://taslar.bumba.tr/tr/taslar/granat/): Tek bir mineral değil, kalabalık bir aile: en çok kırmızısıyla tanınan, zımpara kâğıdından mücevhere kadar her yerde karşımıza çıkan granatlar.
- [Kaplan gözü](https://taslar.bumba.tr/tr/taslar/kaplan-gozu/): Üzerinde ipeksi bir ışık bandı kayan altın-kahverengi taş: kuvars ile ince asbest liflerinin birlikte büyümesinden doğar.
- [Labradorit](https://taslar.bumba.tr/tr/taslar/labradorit/): Koyu gri bir feldispat; doğru açıdan bakınca mavi, yeşil ve altın sarısı renklerde birden parlar.
- [Malakit](https://taslar.bumba.tr/tr/taslar/malakit/): Açık ve koyu yeşil halkalarıyla tanınan bakır minerali; binlerce yıldır boya, süs eşyası ve takı taşı olarak kullanılıyor.
- [Obsidiyen](https://taslar.bumba.tr/tr/taslar/obsidiyen/): Yanardağların doğal camı: Taş Devri'nin en keskin bıçaklarını veren parlak, siyah taş.
- [Oniks](https://taslar.bumba.tr/tr/taslar/oniks/): Siyah ve beyaz düz bantlı kalsedon. Türkiye'de “oniks” diye satılan hediyelik eşyaların çoğu ise aslında bantlı kalsittir.
- [Pembe kuvars](https://taslar.bumba.tr/tr/taslar/pembe-kuvars/): Kuvarsın bulanık pembe çeşidi: rengini gözle görülemeyecek kadar ince liflerden alır.
- [Sitrin](https://taslar.bumba.tr/tr/taslar/sitrin/): Kuvarsın sarı-turuncu çeşidi: doğada nadirdir, piyasada görülenlerin çoğu ısıtılmış ametisttir.
- [Tektit](https://taslar.bumba.tr/tr/taslar/tektit/): Meteorit değil: Dev göktaşı çarpmalarında eriyip havaya savrulan Dünya kayaçlarından oluşan doğal cam parçaları.
- [Zirkon](https://taslar.bumba.tr/tr/taslar/zirkon/): Dünya'nın en yaşlı tanıklarından: 4,4 milyar yıllık taneleri olan, elmasa benzer ışıltılı doğal bir mineral. Kübik zirkonya ile karıştırılmamalı!
- [Akuamarin](https://taslar.bumba.tr/tr/taslar/akuamarin/): Adını deniz suyundan alan, beril ailesinin mavi üyesi: çoğu zaman iri, berrak ve kusursuza yakın kristaller hâlinde bulunur.
- [Demir meteorit](https://taslar.bumba.tr/tr/taslar/demir-meteorit/): Parçalanmış asteroitlerin çekirdeğinden gelen, asitle dağlanınca yüzeyinde eşsiz bir kristal deseni beliren demir-nikel kütleleri.
- [Gümüş](https://taslar.bumba.tr/tr/taslar/gumus/): Elektriği ve ısıyı en iyi ileten metal; doğada bazen saf hâlde, kıvrım kıvrım teller gibi büyür.
- [Kehribar](https://taslar.bumba.tr/tr/taslar/kehribar/): Ağaçlardan sızan reçinenin milyonlarca yılda fosilleşmesiyle oluşan, bazen içinde tarih öncesi böcekleri saklayan hafif ve sıcak bir organik taş.
- [Kondrit](https://taslar.bumba.tr/tr/taslar/kondrit/): Güneş Sistemi'nin ilk günlerinden kalma, içi minik taş damlacıklarıyla dolu ve Dünya'ya en sık düşen meteorit türü.
- [Lapis lazuli](https://taslar.bumba.tr/tr/taslar/lapis-lazuli/): Altın benekli gece mavisi bir kayaç: binlerce yıl boyunca mühürlerde, takılarda ve ressamların ultramarin boyasında kullanıldı.
- [Lületaşı](https://taslar.bumba.tr/tr/taslar/luletasi/): Kuruyken suda yüzebilecek kadar hafif, kolay oyulan beyaz taş: Eskişehir'in ünlü pipolarının hammaddesi lületaşı.
- [Mercan](https://taslar.bumba.tr/tr/taslar/mercan/): Denizin derinliklerinde yaşayan minik hayvanların kırmızı kalker iskeleti: çok yavaş büyüdüğü için korunması gereken organik bir taş.
- [Oltu taşı](https://taslar.bumba.tr/tr/taslar/oltu-tasi/): Erzurum'un siyah hazinesi: kömürleşmiş ağaçtan oluşan, tespihleriyle ünlü bir jet türü.
- [Opal](https://taslar.bumba.tr/tr/taslar/opal/): Su içeren, kristal yapısı olmayan silis: değerli türü, içindeki minik kürelerin ışığı kırması sayesinde gökkuşağı renkleriyle parıldar.
- [Peridot](https://taslar.bumba.tr/tr/taslar/peridot/): Yerin derinliklerinden, çok ender olarak da uzaydan gelen yeşil taş: olivin mineralinin değerli taş kalitesindeki çeşidi.
- [Topaz](https://taslar.bumba.tr/tr/taslar/topaz/): Mohs ölçeğinde 8 numaranın referans minerali: sert ve parlak bir değerli taş; ama mavi rengi neredeyse her zaman insan eliyle verilir.
- [Turkuaz](https://taslar.bumba.tr/tr/taslar/turkuaz/): Adı “Türk taşı” anlamına gelen, binlerce yıldır süs taşı olarak kullanılan mavi-yeşil bir bakır alüminyum fosfat.
- [Turmalin](https://taslar.bumba.tr/tr/taslar/turmalin/): Gökkuşağının hemen her rengini, hatta tek kristalde birkaç rengi birden gösterebilen ve ısıtılınca elektriklenen bir değerli taş ailesi.
- [Yeşim](https://taslar.bumba.tr/tr/taslar/yesim/): Aslında iki ayrı taşın ortak adı: binlerce yıldır alet, takı ve sanat eseri yapılan, kırılmaya son derece dayanıklı nefrit ve jadeit.
- [Altın](https://taslar.bumba.tr/tr/taslar/altin/): Doğada saf hâlde bulunabilen, hiç paslanmayan, dövülüp tel çekilebilen ağır ve parlak sarı metal.
- [Diaspor](https://taslar.bumba.tr/tr/taslar/diaspor/): Gün ışığında yeşilimsi, akkor lamba altında pembemsi görünen; mücevher kalitesindekiler neredeyse yalnızca Muğla'dan çıkan nadir bir mineral.
- [İnci](https://taslar.bumba.tr/tr/taslar/inci/): İstiridye ve midyelerin içinde katman katman büyüyen, kesilip yontulmadan da ışıldayan organik bir değerli taş.
- [Pallasit](https://taslar.bumba.tr/tr/taslar/pallasit/): Parlak demir-nikel metalinin içine gömülü altın sarısı ve yeşil olivin kristalleriyle en güzel meteoritlerden sayılan nadir bir taşlı-demirli meteorit.
- [Spinel](https://taslar.bumba.tr/tr/taslar/spinel/): Yüzyıllarca yakutla karıştırılan taş: İngiliz tacındaki ünlü “Kara Prens Yakutu” bile aslında bir spineldir.
- [Tanzanit](https://taslar.bumba.tr/tr/taslar/tanzanit/): Ticari olarak yalnızca Tanzanya'daki küçük bir alandan çıkan, bakış yönüne göre mavi ya da mor görünen zoisit.
- [Elmas](https://taslar.bumba.tr/tr/taslar/elmas/): Saf karbondan oluşan, bilinen en sert doğal mineral: yerin yaklaşık 150–200 km derininde oluşup volkanik patlamalarla yüzeye taşınır.
- [Safir](https://taslar.bumba.tr/tr/taslar/safir/): Kırmızı dışında hemen her renkte olabilen korindon; en ünlüsü, demir ve titanyumun maviye boyadığı safirdir.
- [Yakut](https://taslar.bumba.tr/tr/taslar/yakut/): Kromun kırmızıya boyadığı korindon: morötesi ışık altında kızıl ışıldayabilen, dünyanın en ünlü değerli taşlarından biri.
- [Zümrüt](https://taslar.bumba.tr/tr/taslar/zumrut/): Krom ve vanadyumun yeşile boyadığı beril: içi neredeyse her zaman kapanımlarla dolu, dünyanın en ünlü yeşil değerli taşı.

## Pages

- [Doğal Taşlar: Taşlar](https://taslar.bumba.tr/tr/taslar/)
- [Doğal Taşlar: Sınıflandırma](https://taslar.bumba.tr/tr/siniflandirma/)
- [Doğal Taşlar: Harita](https://taslar.bumba.tr/tr/harita/)
- [Doğal Taşlar: Hakkında](https://taslar.bumba.tr/tr/hakkinda/)
- [Natural Stones: Stones](https://taslar.bumba.tr/en/stones/)
- [Natural Stones: Classification](https://taslar.bumba.tr/en/classification/)
- [Natural Stones: Map](https://taslar.bumba.tr/en/map/)
- [Natural Stones: About](https://taslar.bumba.tr/en/about/)